Zapruder Inc.

Persoonlijk ben ik blij dat het boek Burgers en barbaren van het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA afkomstig is. Het laat zien dat het CDA nog niet tot op het bot gecorrumpeerd is door de misstappen van diens politiek leiders en bestuurders. De redactie van het boek heeft goed werk gedaan en vindt, althans zo lees ik dat, de uitgave geslaagd indien het boek bijdraagt tot het openbreken van de angstige in zichzelf gekeerde houding waarin Nederland beland is geraakt sinds het participeert in de Coalitie der Gewilligen en de illegale oorlog in Irak. Het boek is de moeite van het bestuderen en citeren waard. Een aansprekend citaat wat ik hier graag herhaal staat op bladzijde 185 bij de bijdragen van Andre Nollkaemper, hoogleraar internationaal publiekrecht aan de Universiteit van Amsterdam: “Onze koers in de internationale rechtsorde dreigt te ontsporen. We ondermijnen de internationale rechtsorde door recht steeds vaker te laten wijken voor de macht. Nederland moet niet alleen zijn eigen grondrechten beschermen tegen het internationaal recht: we moeten ook internationaal recht tegen zichzelf beschermen”.

Jan Willem Sap, universitair hoofddocent Europees recht aan de Vrije Universiteit te Amsterdam is een andere mening toegedaan. Hij laat de redactie van Burgers en barbaren het volgende citeren als inleiding bij zijn bijdrage: “De steun van Nederland voor Bush na 11 september 2001 bedreigt noch de goede naam van Den Haag, noch de internationale rechtsorde. De idealistische Bush en Blair hebben de afgelopen jaren inderdaad de grenzen van de juridische normen opgezocht of overschreden. Daarvoor hadden zij zeer goede politieke en morele redenen. Weg met het cynisme. Evalueer de gang van zaken en pas – waar nodig – het internationaal recht aan”. Deze analyse van Sap kan ik niet delen. Het doet geen recht aan het buiten proportionele geweld wat tegen Irak gebruikt is, de minimaal 650.000 doden daar en de plat gebombardeerde infrastructuur. De internationale rechtsorde is zwaar geschokt door de oorlog in Irak en het aanstormende geweld tegen Iran, het heeft geen pas het internationaal recht hieraan aan te willen passen omdat dit de zogenaamd idealistische daders beter uit komt.

Het internationaal recht bood (en biedt) voldoende aanknopingspunten om lieden als Saddam Hussein by the book aangepakt te hebben, door van het internationaal recht af te wijken en het eenzijdig te interpreteren hebben Bush, Balkenende en Blair hun kwade trouw mijns inziens bewezen. Sap gaat ook uit van een verkeerde interpretatie van de mission Enduring Freedom. Die missie is opgezet om Amerika op opportunistische gronden alleenheerser over de wereld te maken, en niet om de wereld te dienen en te verdedigen tegen ongewenste gewelddadige elementen uit radicaal islamitische of andere hoek. Een ander aansprekend citaat komt uit de bijdrage van Danilo Zolo, hoogleraar rechtsfilosofie aan de Universiteit van Florence, tevens verbonden aan de universiteiten van Cambridge, Harvard en Princeton. Zolo bespreekt in zijn bijdrage aan Burgers en barbaren onder andere het denken van de Duitse rechtsfilosoof Hans Kelsen. Ik citeer: “Begrepen als een juridische sanctie is oorlog in feite de uitvoering van een collectieve doodstraf op basis van de aanname van strafrechtelijke aansprakelijkheid van alle individuen die binnen de militaire organisaties van de te straffen staat werkzaam zijn, van de hoogste militaire functionarissen tot de eenvoudigste soldaat”. Het citaat vervolgt met: “Bovendien moet niet over het hoofd gezien worden dat onder moderne omstandigheden de sanctie van oorlog niet alleen diegenen treft die verantwoordelijk zijn voor het misdadig veroordeelde gedrag, maar ook een groot aantal personen die in het geheel niet te maken hebben met de beslissingen en operaties inzake oorlog, en mogelijk zelfs de slachtoffers van de totalitaire machtsuitoefening van de nationale politieke elite die de oorlog heeft uitgelokt”. Het staat op bladzijde 113 namens het Wetenschappelijk Instituut voor her CDA geschreven en gedrukt in Burgers en barbaren, uitgegeven door uitgeverij Boom.

Er wordt meer over rechtsfilosoof Kelsen gezegd. Onder andere dit: “Het is vrijwel onmogelijk de grote originaliteit en theoretische grootheid van Kelsens internationalistische constructies niet in te zien”. Zelf was ik niet op de hoogte van het getheoretiseer van Kelsen, maar na wat ik over en van hem gelezen heb in Burgers en barbaren kan ik zeggen dat zijn logica grotendeels de mijne is. Kelsen is inmiddels hartstikke dood en zijn filosofie stamt uit de tijd dat Bush, Balkenende en Blair nog in de luiers zaten, dus waarom het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA hem dit jaar in het grote vakantieboek zo nadrukkelijk portretteert laat zich raden. Het gedachtegoed van Kelsen heeft als filosofische theorie te dienen voor het Nederlands buitenland beleid en niet de ongefundeerde fratsen die Maxime Verhagen zich daarbij jongensdroomt. Verhagen wordt ook aan het woord gelaten in Burgers en barbaren. En wie denkt in de bijdrage van Verhagen een begin van legitimatie aan te treffen voor de ongebreidelde en illegale oorlog tegen Irak komt bedrogen uit. Zoals we van Verhagen gewend zijn hult hij zich in vaag taalgebruik en halve waarheden. Op Witheet is daarover al het een en ander geschreven als verkenning van het hier besproken boek en dat wil ik hier als herhaald en ingelast beschouwen. Wat opvalt aan Maxime Verhagen is zijn opvatting van het internationaal recht. Hij lijkt het internationaal recht te zien als een instrument van de macht wat desgewenst naar de politieke nukken van die macht aangepast kan worden. Ook verheft hij discussies tot recht, interpreteert hij feiten eenzijdig en miskent hij dat de inval in Irak in strijd is met alles wat volgens het geschreven en ongeschreven recht in het internationaal maatschappelijk verkeer betamelijk is.  “Stel” zegt Verhagen op bladzijde 212 van Burgers en barbaren, “dat er 200.000 mensen afgeslacht dreigen te worden er er wordt (red: in de veiligheidsraad) een veto tegen ingrijpen uitgesproken. Moet je dan aan de kant blijven staan?”

De vraag stellen is hem in dit geval beantwoorden. Niemand, ook de VN veiligheidsraad niet, verbiedt Maxime Verhagen 200.000 mensen die afgeslacht dreigen te worden de helpende hand te bieden. Graag zelfs, maar dat is wat anders dan buiten de VN veiligheidsraad om op oneigenlijke gronden een oorlog politiek sponsoren die evident illegaal is en waarbij meer dan 650.000 burgers geslachtofferd worden. Maxime Verhagen is voorstander van het responsiblillty to protect principe wat als basis dient voor de VN om humanitaire interventie desnoods met militaire middelen af te dwingen en denkt dan dat hij deze militaire middelen ook zelfstandig in mag zetten indien de VN veiligheidsraad daar niet toe overgaat. Zijn gedachtegang doorgetrokken maakt het voor een ieder mogelijk om Maxime Verhagen net als Saddam Hussein voor een marionetten tribunaal te slepen en op te laten hangen voor massamoord en oorlogsmisdaden net als hij samen met Bush, Balkenende en Blair voor Hussein georganiseerd heeft. Maxime Verhagen heeft 11 jaar contemporaine geschiedenis gestudeerd aan de Universiteit van Leiden en geen rechtswetenschap, wellicht dat hij daarom een onjuiste interpretatie van het internationaal recht geeft. Hoewel ook aangenomen kan en mag worden dat opzet of ontoerekeningsvatbaarheid de oorsprong is van zijn misdaden. Het wetenschappelijk instituut voor het CDA kan dit in het eigen grote vakantieboek natuurlijk niet zeggen, dat zou een directe oorlogsverklaring zijn aan de minister-president en diens vasalen in de partij, daarom dat ik dat namens het CDA tussen de regels door lees en hier verwoord.

Eigenlijk schreeuwt het wetenschappelijk instituut voor het CDA met zijn uitgave Burgers en barbaren om hulp. Hulp bij het oplossen van de problemen die Bush, Balkenende, Blair en Verhagen veroorzaakt hebben. Rechtssystemen behoren onttrokken te zijn aan de willekeur van politieke machthebbers als Verhagen. Wanneer we kijken naar de destructieve gevolgen – regelloos, mateloos en disproportioneel – van Verhagen’s responsiblillty to protect is dat niet van internationaal terrorisme te onderscheiden. Verhagen en zijn Coalitie der Gewilligen hebben op geen enkele wijze voldaan aan het criterium van proportioneel gebruik van geweld. De acties van Verhagen en zijn Coalitie der Gewilligen worden nog dubieuzer wanneer ze worden beoordeeld op basis van de criteria van de ‘rechtvaardige zaak’ en de ‘laatste uitweg’. Terrorisme is alleen op niet terroristische wijze te bestrijden. Verhagen pleegt nu het onrecht van terrorisme: het doden van onschuldige mensen en het creëren van een beschadigd collectief. Met de aanpak van Verhagen keren we terug naar de jungle van de internationale samenleving. Er kan nooit stabiele vrede worden gegarandeerd wanneer het primaat van het internationaal recht door politiek leiders als Verhagen niet geaccepteerd wordt. De door Verhagen gesteunde Amerikaanse oorlog in Irak (hij noemt dat dus responsiblillty to protect) is niet effectief want niet rechtvaardig. Het staat allemaal te lezen in Burgers en barbaren , over oorlog tussen recht en macht. En wat die hulp vraag van het CDA betreft: knikker Balkenende en Verhagen cum suis uit de partij wegens handelen in strijd met de statuten van de vereniging en dwing hen af te treden. Als alternatief voor hen ben ik mede namens het CDA gaarne bereid het goede werk van Nederland in de internationale gemeenschap voor te zetten.