Zapruder Inc.

Het internet heeft het voor corporaties mogelijk gemaakt om net zo menselijk te worden als de miljoenen echte gebruikers die zich op het internet begeven. Vroeger begonnen corporaties met het toepassen van branding om generieke producten zoals rijst en bonen te profileren ten opzichte van de concurrentie. Bedrijven gebruiken branding om zichzelf een meer menselijk karakter te geven, om zo de sympathie van de consument te winnen en de afstand tussen gezichtsloos bedrijven en haar kopers te verkleinen. Met de komst van internet is dit in één klap doodeenvoudig geworden. De taal van het internet wordt nu gedicteerd door ‘corporate speak’ en bedrijven zijn met hun avatars en viral marketing bijna niet meer van echte internauten te onderscheiden. Maar het is geen eerlijke strijd, want bedrijven beschikken over oneindig meer geld, middelen en kennis dan echte mensen om zichzelf zo goed mogelijk te profileren. Daarbij behoort de infrastructuur waarop de platforms draaien ook toe aan de corporaties, dus zal er nooit sprake zijn van een echte emancipatie van de internetgebruiker. Dit wordt duidelijk wanneer je ontwikkelingen ziet op het gebied van filesharing, waar initiatieven van echte gebruikers de kop in gedrukt worden omdat ze niet stroken met de corporate agenda van steeds meer geld verdienen.

Het is om deze reden dat internet niet de grote redding gaat zijn voor de kritische burger. Zolang corporaties bepalen wie en wat het net op kan en zij uiteindelijk achter de knoppen van de infrastructuur zitten, zal er nooit een echte emancipatie van de burger kunnen gedijen. Men zal een zeker mate van repressieve tolerantie toestaan en ingrijpen wanneer het te bedreigen wordt onder het mom van veiligheid en de strijd tegen terreur. Hoewel het systeem nog wel enige gaten kent die uitgebuit kunnen worden, is het een systeem waarbinnen de corporatie heerst. Uiteindelijk is er echte actie nodig in plaats van virtuele om corporaties op de knieën te dwingen.


Oké, we zijn koninklijk verneukt… wat nu, Zapruder?
Tja, het ziet er somber uit, maar ook de corporatie als entiteit zal op termijn niet te handhaven zijn (tenminste, als we de meeste dystopische films mogen geloven). Concurreren met een corporatie is enorm moeilijk: ze leeft langer, heeft meer geld, meer kennis, meer toegang tot communicatieplatforms en geen last van een geweten. Ze heeft politici, militairen, wetenschappers en de media in haar zak en is alleen gericht op het plaatselijk onttrekken van welvaart en het ondergraven van menselijke interactie om deze centraal te consolideren. Hoe neem je het nu op tegen zulk een oppermachtige vijand? Het antwoord is – vanzelfsprekend – niet makkelijk: we hebben de corporatie in veel gedaantes ook omarmd als iets goeds en iets dat kwaliteit toevoegt aan ons leven. We houden van goedkope elektronica die in lage lonenlanden wordt geproduceerd voor een habbekrats. Dit in tegenstelling tot de apparaten die vroeger op eigen bodem in elkaar werden geschroefd en veel duurder waren door de aanwezigheid van CAO’s, vakbonden, minimum lonen en menselijke arbeidsomstandigheden. Hetzelfde geldt voor onze (merk)kleding, schoenen, fietsen en veel andere producten. We houden ervan om boven onze stand te leven door in het geldcasino geld voor onze overgewaardeerde huizen te lenen die we anders nooit hadden kunnen betalen. We vinden het ook prettig dat onze supermarkt groenten en fruit uit verre landen of broeikassen heeft, waarvan de ecologische voetafdruk veel te groot is en welke de natuur onnodig belast. Consumeren is een ‘way of life’ geworden en we associëren consumptie vaak met gelukkig zijn. Het is duidelijk dat om de strijd aan te gaan met de corporaties we een boel (gegeven) verworvenheden die we nu voor vanzelfsprekend aannemen anders zullen moeten bezien. Algehele herbezinning is op zijn plaats en men moet zich voorbereiden op een paradigmaverschuiving waar een wereld zonder corporaties als mogelijk wordt gezien. Verandering wordt een lang en moeizaam proces, maar onvermijdelijk als je ziet waar de emergente aard van de corporatie ons naartoe leidt.

We zullen dus terug naar de basis moeten. Vooruitgang is in dit geval niet altijd beter. Om corporaties buiten spel te zetten zal economische interactie met elkaar buiten de invloedssfeer en infrastructuur van de corporatie plaats moeten vinden. Het moet weer meer persoonlijk worden en gericht op de eigen community, zonder tussenkomst van de corporate agenda. Gaan lopen demonstreren op G20-bijeenkomsten is leuk, maar zolang je als groep niet over voldoende invloed beschikt bereikt je er niks mee. Pas in je eigen community kun je een voelbare impact maken en er direct profijt van hebben. Dit zal zich snel als een olievlek kunnen verspreiden als mensen zien dat het mogelijk is en succesvol. Eén van de belangrijkste hindernissen die we dan moeten nemen is het centraal uitgegeven geld. De centrale valuta werken in het voordeel van corporaties en banken en onttrekken welvaart aan de community om het centraal omhoog te laten vallen. We kunnen ook eigen geld gebruiken. Dit gebeurt al op in veel landen en op veel plaatsen: lokale winkelstraten kunnen zogenaamde credits, munten of spaarkaarten uitgeven die mensen stimuleren deze weer lokaal te spenderen zonder tussenkomst van banken of corporaties en hun centrale valuta. Een economie kan ook voor een deel draaien zonder geld door bepaalde diensten in natura te betalen. Wat vroeger een heitje voor een karweitje was, kan ook een wederdienst voor een dienst worden; werk voor werk, zonder geld. Dit is een onderdeel waarbij het internet wel een belangrijke rol kan vervullen. Denk aan een soort marktplaats waar bijvoorbeeld een webdesigner zijn diensten aanbiedt aan de huisschilder die dan op zijn beurt diens huis weer voorziet van een winterjasje.

Ook met je koopgedrag kun je het centralistische karakter van corporaties kraken, door bijvoorbeeld niet meer je boodschappen te doen bij supermarkten en grootgrutters, maar bij kleine zelfstandigen die hun waar weer bij lokale, kleinschaligere producenten betrekken. Dit heeft veel voordelen, want naast een veel kleinere ecologische voetafdruk – er hoeft maar een kleine afstand afgelegd te worden voor transport en overslag – zijn het vaak versere producten van een betere kwaliteit. Veel boerenbedrijven verkopen biologisch geteelde groenten en vlees rechtstreeks aan de consument en door een moestuin te nemen of in de tuin zelf te verbouwen kun je al voor een deel in je eigen voedselvoorziening voorzien. Soortgelijke taktieken kun je ook toepassen als het gaat om het creëeren van eigen energie door wind en zon. Alle beetjes helpen en zodra genoeg mensen dit doen gaat het zeker van invloed zijn. Centraal geld zal altijd nodig blijven, maar voor het merendeel van je dagelijkse aankopen heb je in principe geen internationale centraal uitgegeven valuta nodig. Think human, act local!

Het grote sleutelwoord is hier informatie: om mensen zover te krijgen dat ze bepaalde luxe gaan opgeven zodat de toekomst duurzamer wordt, zul je mensen goed moeten informeren. Men moet mensen duidelijk maken waar onze zogenaamde welvaart vandaan komt en dat je als mensheid zijnde in deze zero-sum game altijd aan het verliezende eind zit aangezien we maar één planeet hebben. Dit is geen visie voor de korte termijn of een visie die je kunt overlaten aan politici die alleen maar denken aan de snelle winst. Het heeft corporaties ruim 400 jaar gekost om de wereld in een ijzeren greep te krijgen. Om mensen ervan te overtuigen dat het ooit anders was en het ook ooit anders kan worden is een kwestie van goed informeren en simpelweg tonen dat het daadwerkelijk kan slagen. De corporate indoctrinatie zit diep in de genen van de maatschappij en het zal moeilijk zijn mensen te overtuigen van het feit dat veel van de (materialistische) dromen die ze koesteren ze eigenlijk ingegeven zijn door de gladde marketing van bedrijven. Vandaar dat dit soort veranderingen alleen maar van onderen naar boven kunnen plaatsvinden, met actie voor echte mensen door echte mensen. Alles van boven naar beneden is verdacht, de corporatie is een zielloze terminator die geen genade kent en waarmee niet te onderhandelen valt. Vergeet de virtuele, opgehemelde illusie die corporaties je voorspiegelen, want ze is eindig. De corporate dictatuur kan niet voortduren want ze is onnatuurlijk en niet duurzaam. De natuur is perfect en we moeten leren weer dichter bij die natuur en elkaar te gaan leven. Dat, en elkaar, is alles wat we nodig hebben.

Klik hier voor Deel 1
Klik hier voor Deel 2