Wereldrijken komen en gaan. Heel soms verdwijnen ze geruisloos en nemen ze weer kalm plaats in internationale orde van landen (Het Britse wereldrijk bijvoorbeeld). Maar dit zijn absoluut uitzonderingen. Vrijwel altijd gaat de teloorgang van een “empire“ gepaard met geweld en een economisch bankroet. Wereldrijken worden nu eenmaal opgebouwd doormiddel van economische en vooral militaire dominantie. Het militaire apparaat beschermt het imperium tegen “uitdagers“ en de economische controle zorgt voor schatheffing bij de onderworpen volken. Totdat een sterkere “uitdager“ opstaat en het imperium op haar beurt onderwerpt. Met geweld, of door economische oorlogsvoering. Sinds de Tweede Wereldoorlog, en zeker sinds de val van de Sovjet Unie, wordt de wereld geregeerd door de Verenigde Staten. Met wereldwijd 737 militaire basissen projecteren de VS hun militaire macht en met de dollar, die de VS ongelimiteerd kunnen bijdrukken, als wereldreservemunt heffen de VS “rente“ bij onderworpen staten. Maar “Uncle Sam“ leeft iets te lang “op de pof“. Opkomende (wereld)machten beginnen aan de hegonomie van de VS en de dollar te twijfelen en deze uit te dagen.
Supermodellen willen hem niet meer, rappers bling-bling-en liever met euro’s, toeristen in India kunnen hem niet kwijt en investeerders lijken hem op dit moment te mijden als de pest: de dollar. De val van ‘s werelds meest gebruikte munt lijkt niet te stoppen. Sinds 2002 heeft de “greenback“ al 44% van zijn waarde verloren. Bovendien lijken de Verenigde Staten een chronisch overheidstekort te hebben. Circa 6% van hun Bruto Binnenlands Product dat wordt gestopt met het meer en meer uitzetten van Amerikaans waardepapier in het buitenland. Voornamelijk bij China en de olieproducerende landen in het Midden Oosten.Op zich geen enorm probleem, ware het niet dat de huidige “kredietcrisis“ het economisch apparaat knarsend tot stilstand aan het brengen is. En dan hebben we nog de twee oorlogen die de VS in Irak en Afghanistan uitvechten. Dure oorlogen.
Het idee achter de dollar lijkt geniaal. Als de Amerikaanse president Nixon in 1971 de “gouden-standaard“ loslaat als gevolg van de “golddrain“ naar Europa (op haar beurt weer het gevolg van de Vietnamoorlog!) wordt de dollar gekoppeld aan de belangrijkste grondstof ter wereld: olie. Het zwarte goud zal altijd in dollars worden verhandeld en aangezien geen economie zonder olie kan, heeft ieder land dollars nodig. De dollar als reservemunt is geboren. En prettige bijkomstigheid: omdat de VS de dollars drukken, kost olie hen eigenlijk niets. Wat papier en inkt.
Met al dat “gratis“ geld in de kluizen van iedere centrale bank ter wereld is het opeens ook makkelijk om een bijdrage of schatting te heffen. Niet direct door een betaling te eisen, maar subtiel doormiddel van inflatie. Want met bijvoorbeeld een inflatie van 2% per jaar, wordt de uitstaande (buitenlandse)dollar-hoeveelheid 2% minder waard. Voila! Over makkelijk verdienen gesproken. En aangezien die voorraad bij onze centrale bank ligt, die eigendom is van de staat, en wij allemaal de staat zijn, betalen we allemaal deze heffing.
Noem het een soort “protection money“ dat we Uncle Sam betalen. Maar het is ook belangrijk dat we onze oom en zijn geld blijven vertrouwen. Ome Sam moet zoals genoemd erg veel lenen om zijn “rijk“ draaiende te houden. En wij geven Sam geld, goederen, diensten in de hoop dat oompje het ooit gaat terugbetalen. Dat systeem draait prima totdat iemand tegen onze oom zegt: “Weet je wat Sam, bekijk het maar met je dollars.“ En dan hebben we allemaal, en Sam nog het meest, een probleem.
Er zijn nu een aantal landen die tegen beginnen te sputteren. Die zwakte ruiken en mogelijkheden voor zichzelf. Het hebben van olie, gas en andere energiebronnen geeft macht. En laten dat nu toevallig de landen zijn waarmee de Verenigde Staten geopolitiek de meeste problemen hebben.
■ Iran: Kondigt al tijden de opening van een alternatieve “oliebeurs“ aan. De “Kish“ Beurs. Op deze beurs zullen olie en gas worden verhandeld tegen een “mandje“ van valuta. Een directe bedreiging voor de petrodollar en “middleman“ oliehandelaren als Glencore, Arcadia, Vitol, Philip Brothers en Cargill. Amerikaanse “profit centers“. Iran verhandelt haar olie al tegen yen met Japan. Door de aangescherpte boycot vanwege het Iraanse nucleaire programma is ongeveer 85% van Iraanse handel non-dollar.
■ Venezuela: Onder Chavez is Venezuela begonnen met het verhandelen van olie in “Barter deals“ tussen verschillende Zuid Amerikaanse landen. Dit soort deals maakt het mogelijk om olie te verhandelen zonder de dollar te gebruiken. In september heeft Chavez de staats-oliemaatschappijen opgedragen hun dollar-reserves om te wisselen naar Euro. Chavez wil eigenlijk dat de OPEC barter deals gaat gebruiken in haar handel met derde wereldlanden, waarmee de dollar en ook de Euro niet meer nodig zijn.
■ Soedan: wil haar dollar-reserves omzetten naar Euro. Voor een deel komt de beslissing door de sancties die onder president Clinton tegen het land werden ingesteld. Tot op heden is het Soedan niet gelukt om onder de dollar uit te komen, maar is zeker van plan over te schakelen naar Euro’s.
■ Rusland: Wil ook een alternatieve energiebeurs opzetten met handel in Roebels. Met Rusland als opkomende energiereus een absolute doodssteek voor de dollar. Al sinds 2005 is het land langzaam haar dollar-reserves aan het afbouwen en om te zetten in Euro’s en, opmerkelijk, goud.
■ China: Dreigt met de economische “atoombom“, cq het dumpen van haar dollar-reserves, als de VS blijven vasthouden aan handelsbelemmerende maatregelen. Iets wat de totaal van de Amerikanen afhankelijke Chinezen niet zo snel zullen doen, maar de enorme hoeveelheden Chinese dollars zijn wel een pressiemiddel. China kan de dollar vernietigen als zij het zou willen.
En dan zijn er nog de Golfstaten. De landen die essentieel zijn voor de petro-dollar-cyclus. Met Koeweit als eerste olieproducerende staat die zijn munt van de dollar loskoppelt en ondanks de enorm gestegen olieprijs, inflatoire dollar is er discussie ontstaan over het vasthouden van de Amerikaanse munt. Saudi Arabië, trouw bondgenoot, heeft al toegezegd vast te zullen blijven houden aan de dollar. Maar voor de kleinere staatjes zou dit makkelijk kunnen veranderen.
De OPEC gaat nu in ieder geval een noodfonds openen tegen de waardedaling van de dollar. Met 6 miljard probeert het zich te “hedgen“. Het fonds keert alleen uit in het geval van een “natuurramp“.
Een compromis. Want twee OPEC-leden die in het vizier van de Amerikaanse wens tot “regime change“ staan, Venezuela en Iran, verklaarden de dollar openlijk de oorlog. Beide landen wilden een uitspraak van OPEC over het handhaven van de dollar. Saudi Arabië, bang dat geruchten de dollar zou laten zinken, weigerde echter op een dergelijke manier over de munt te praten. De Afrikaanse OPEC-leden Nigeria en Angola steunden Iran en Venezuela, en maakten bekend de dollar te zullen laten vallen. Hoewel niet openlijk.
Wereldrijken komen en gaan. En ook het Amerikaanse wereldrijk zal uiteindelijk door de geschiedenis worden opgeslokt. Op dit moment wordt het uitgedaagd en ondermijnd. Olie, ooit de motor achter de dollar en de Amerikaanse hegonomie, wordt nu tegen het (oude)"empire“ gebruikt. Zullen de Verenigde Staten dan geruisloos hun macht gaan delen met andere (opkomende)machten? Een nieuwe bi- of multipolaire wereld? Het antwoord op die vraag weten we eigenlijk al. Nee.
A first--I disagree with you Mish. You should know better--psychology is a large portion of the value of a currency. If the dollar is percieved as weak and agents act accordingly the value of the dollar will drop. Also, buy pricing oil in dollars it is serving a global currency and this reflects its value. Once the oil producers price in euros or bannanas the dollar will drop in value as its appeal as a store of value/unit of account is diminshed--i.e. dollar valued instruments will also become less appealing--bad if you are trying to borrow 3 billion a day.....Contex Mish! Context.
robert economist
maandag 19 november 2007
3:03:03
De hersengarage van Zapruder Inc.
George W. & Co. veroordeeld
De massavernietigingsonderbroek
Hoe Italië, Griekenland en België de Euro binnen werden gerommeld
Euro-crisis update: the song remains the same