Zapruder Inc.

Eind 2009 borrelt het al aan het Griekse obligatie-front. De prijzen van CDO’s stijgen, de rente waarmee Griekenland staatsleningen uitzet loopt langzaam op. Als in 2010 het “Verdrag van Lissabon” in werking treedt, wordt de “politieke en (deels) monatiare Unie” meteen op de proef gesteld: de “Griekse crisis” breekt uit. Speculanten hebben het vertrouwen in de Griekse staat verloren en wedden “tegen” Grieks staatspapier. In eerste instantie lijkt de EU de klus zelf te klaren. Griekenland gaat sparen, het Internationale Monetaire Fonds (met wiens “ingrijpen” de Griekse regering de EU chanteert) wordt buiten de deur gehouden. Maar al snel blijkt de situatie onhoudbaar. Kon Griekenland kort na het bekendmaken van de maatregelen nog met succes vijf miljard euro tegen 5% rente op de vrije markt ophalen, al snel betaalt het land voor het “overrollen” van leningen tegen de 7% a 9% rente. De lasten van “debt-servicing” worden te groot en de staat Griekenland dreigt ten onder te gaan. En het “speculantengeweld” houdt niet bij Griekenland op. Ook Spanje en Portugal worden slachtoffer van de investeerders, en moeten een steeds hogere rente ophoesten voor oude en toekomstige leningen. Perfect getimed verlaagt ook nog een rating-agentuur haar waardering voor Griekse en Spaanse staatsleningen.

Europa is in paniek. De gemeenschappelijk munt, de Euro, ligt onder vuur, en de Europese banksector dreigt een tweede “lehman” voor de kiezen te krijgen. Brussel en de Europese ministers van Financiën besluiten het, tot dat moment, niet voorziene: directe Europese steun aan staten, en belangrijker, ingrijpen op de markt voor (Europees) staatspapier. Eerst nog in de vorm van herfinanciering van Griekse schulden (via Duitse, Nederlandse etc staatsschulden), later in de vorm van een “noodpakket” van 750 miljard Euro. Een “scherm” dat Europa moet beschermen tegen de grote, boze beleggers die de “Unie” kapot willen hebben. Een scherm waaraan ook het IMF een geldelijk bijdrage zal leveren. Tijd voor “democratisch handelen” is er niet. Geen parlement wordt gevraagd of het akkoord gaat met de maatregelen. Hoe kan het ook, de “markt” slaapt niet en de “strijd tegen de Euro” gaat iedere dag verder,

750 miljard. Een verdacht bekend bedrag, en de vraag die meteen opdoemt: waar is die 750 miljard op gebaseerd? De schulden van de Grieken zijn slechts een fractie van deze enorme som. Het overgrote deel van dit geld zal namelijk worden ondergebracht in een speciaal op te richten “fonds”, een structured investment vehicle (SIV), om aanvallen op obligatiemarkten af te slaan. Daarnaast gaat de Europese Centrale Bank direct waardepapier van de markt “wegkopen” om zo koersen te beïnvloeden. Waardepapier dat wordt weggekocht, of geplaatst bij de ECB, bij/door banken.

Het lijkt te helpen. Kort na het bekendmaken van de “nucleaire financiële optie”, stijgen aandelenkoersen en wint de Euro iets van waarde terug. Vooral de koersen van (Franse) banken profiteren van het nieuws. Europa krijgt zijn TARP, vrij naar de Amerikaanse maatregel om giftige derivaten bij banken op te kopen, alleen in Europa handelt zich om obligaties en (waarschijnlijk) afgeleide producten. Met name Franse, Spaanse en Italiaanse banken zitten tot hun nek in de “Zuid Europese” schuld. Maar niet alleen Europese banken worden gered door de semi-illegale maatregelen van de EU. Ook Amerikaanse banken blijken zich vergrepen te hebben aan Europese schulden. Het is daarom niet verwonderlijk dat Obama persoonlijk Europese regeringleiders onder druk zette om vooral “groots” uit te pakken. De Amerikaanse Centrale Bank de FED krijgt opdracht om (tevens semi-legaal) Dollar-Euro swaps uit te voeren.

De grote politieke verliezers in het spel zijn Duitsland en Nederland. Duitsland als grootste betalende en garantstaande land inclusief een inflatiefobie, en Nederland als beste boekhoudertjes van de klas. De geruchten gaan dat de Franse president Sarkozy gedreigt zou hebben uit de Euro te stappen als de ECB niet de geldkraan open mocht zetten. In Nederland is de regering demissionair. In Duitsland was de minister van Financiën ten tijdde van het besluit ziek, en lijkt de regering Merkel langzaam ten onder te gaan aan interne strijd en besluitloosheid. Het Noord Europese “blok” krijgt een “coup” te verwerken van het Zuid Europese “blok”.

Lijkt. In werkelijkheid wordt Europa klaargestoomd voor een shock-therapie, met de Euro en het Verdrag van Lissabon als de tralies van een neoliberale (folter)gevangenis.

Deel II: “So long and thanks for the shoes!”