Zapruder Inc.

Ja, dit is ongetwijfeld tegen het zere been van veel zelfverklaarde vrijdenkers en “mensen-die-voor-alles-open-staan”, maar feit is dat het “willen geloven”-gehalte van dit soort materie altijd veel hoger is dan het “doen geloven”-gehalte. Kritiek op deze relaxte, vrije geesten staat gelijk aan het zelfaangebracht stigma van debunker en kokerkijker. De lezing van de eerder genoemde Nassim liet dit al duidelijk zien: zodra je kritiek levert op wat de beste man zegt zijn er vaak vier opties op je van toepassing:
• Je moet je meer verdiepen in de materie en dus 70 uur aan onbegrijpelijk geraaskal gaan bekijken op youtube plus 800 pagina’s aan PDF’s lezen, tot die tijd moet je je muil houden
• Je begrijpt het gewoon niet omdat je te dom bent, dus moet je je muil houden
• Je wil/kan het niet begrijpen omdat je een kokerkijker bent, net zoals al die andere wetenschappers waarmee je ongetwijfeld heult en moet dus ook je muil houden
• Je moet gewoon je muil houden

Kritiek staat dus gelijk aan het heulen met de vijand; if you’re not with us… je weet wel. Maar los van de inhoud en het proberen wijs te worden uit de verbale Gordiaanse diarree, kun je ook zonder meteen in te gaan op de zogenaamde wetenschap door de hete lucht heen prikken. De ellenlange spreekbeurten en verhandelingen spelen zich namelijk altijd volgens een vast stramien af. Zoals een Tell Sell presentator maar telkens hetzelfde blijft herhalen en eigenlijk niks anders zegt dan “je leven is (niet) compleet als je deze meuk (niet) koopt” doen deze hennepdragende zeepkistwetenschappers hetzelfde. Wel, bijna hetzelfde dan, want uiteindelijk komt het pratende Tell Sell-hoofd wel ter zake en zal de prijs van het artikel uiteindelijk noemen, netjes ‘gesandwiched’ tussen twee onweerstaanbare proposities. Zoals dat hoort in hardcore sales. Maar de prijs of de clou in de vorm van sluitend bewijs komt bij de alternatieve vorsers nooit duidelijk ter sprake. Er wordt zorgvuldig omheen gepraat, getraineerd, wat gegooid met moeilijke termen en halfzacht pseudowetenschappelijk jargon om het allemaal wetenschappelijk aannemelijk te maken. Maar nooit kan men het onomstotelijke bewijs leveren dat nodig is om het wetenschappelijk te borgen. Aangezien wetenschap hier het verkozen speelterrein is van deze vrijdenkers en niet esoterie, zal iedere zelfverklaarde wetenschapper met onomstotelijk wetenschappelijk bewijs moeten komen, voordat hij/zij kan beweren de geheimen van het universum ontsloten te hebben. Dat is één van de weinige regels waar iedereen het over eens is. De wetenschappelijke methode – mits correct toegepast – is voor iedereen gelijk en doorgaans een consequente scherprechter.

Als je vooral kijkt naar het publiek dat op deze lezingen afkomt of ze online bekijkt, dan begrijp je dat al die wetenschappelijk klinkende mumbo-jumbo geen zin heeft. Het is simpelweg niet besteed aan het publiek dat in de zalen zit, wat niet wil zeggen dat er geen slimme mensen tussen zitten. Echter, iedere goede spreker weet dat hij zijn verhaal aan het publiek moet aanpassen om te appelleren aan hun referentiekader om zo de boodschap helder over te brengen. Allerlei wetenschappelijk klinkende spaghetti opdienen is domweg niet besteed aan een publiek dat niet uit wetenschappers bestaat. Vrijwel niemand in het publiek is wetenschappelijk voldoende onderlegd om de termen te kunnen begrijpen of te weerleggen. Het lijkt dan ook alsof de terminologie voornamelijk bedoeld is om afleiding te creëren, niet om zaken duidelijker te maken. Afleiding van het feit dat er geen clou is of een sluitend bewijs dat ook door orthodoxe wetenschappers geverifieerd kan worden. Wat dus overblijft is veel vorm en schokkend weinig inhoud. De reden dat het allemaal toch zo aannemelijk klinkt en een zekere logica in zich lijkt te dragen, komt omdat men gebruik maakt van enkele bekende dan wel bewezen feiten en verschijnselen, die vervolgens onbegrijpelijk worden verbonden aan datgene wat de goochelaar lijkt te willen vertellen. Het gaat dan ook typisch altijd om iets wat de orthodoxe wetenschap niet weet, niet wil onderzoeken *insert complot over boze kongsi* of niet durft te onderzoeken. Neem daarbij het feit dat ze zichzelf altijd in een nederige Calimerorol duwen met de conservatieve wetenschap als de Grote Boze Wolf en het alternatieve publiek is al snel op hun hand. Vaak durven toeschouwers ook niet toe te geven dat ze niets begrijpen van de technische Wortsalat, omdat men niet voor dom versleten wil worden. Een emergent fenomeen dat je in iedere groep mensen aantreft. In andere vorm ook wel bekend als Peter’s Principle.

Na de mannen van Steorn en hun Onzichtbare En Ongrijpbare Vrije Energiemachine en Nassim “blablabla – kassa!” Haramein, begint Marko Rodin op internet steeds meer aan populariteit te winnen. Hij timmert al enige jaren aan de weg en claimt met “vortex wiskunde” een allesverklarende universele constante gevonden te hebben. Hij heeft ook een leuk spoeltje gebouwd dat de belofte van vrije energie in zich lijkt te dragen. Voor de rest verbindt hij wat numerologie, esoterische kennis en “kennis ontcijferd uit oude geschriften” aan elkaar om aan te tonen dat toch echt alles met elkaar verbonden is en dat het nummer 9 het God-getal is. De vage claims worden onderbouwd met een verwijzing naar het onderzoekslaboratorium van Hewlett-Packard en wat quotes van mainstream wetenschappers. Dit is overigens een ander terugkerend fenomeen als het gaat om de wilde claims meer geloofwaardigheid te geven: men citeert zogenaamde ‘endorsements’ van mainstream wetenschappers om te bewijzen dat hun werk bonafide is, maar men zet zich net zo hard tegen diezelfde mainstream wetenschap af als het gaat om aan te tonen hoezeer ze de alternatieve wetenschap tegenwerken. Precies zoals Tell Sell de onderzoeken en ‘testimonials’ in haar voordeel gebruikt: met mannen in witte jassen die gewichtig kijken en zeggen dat “wetenschappelijk onderzocht” is tot intens gelukkige gebruikers wiens leven voor altijd veranderd is. Een interessante maar niet bepaald consequente paradox.

Marko Rodin en zijn magnetiserende Rodin spoel

Wat zoekwerk op Rodin komt dus steevast bij de geijkte websites en fora terecht waar dit soort pseudogebabbel altijd langskomt en wordt becommentarieerd op de wijze zoals eerder omschreven. Maar geen enkele bekende/erkende bron of mainstream aandacht voor dit fenomeen; wat op niets anders dan een complot duidt, uiteraard… Als je goed luistert naar de verhalen van Rodin, dan hoor je dat hij niets zegt. Hij wil maar niet ter zake komen door te beginnen met wat hij daadwerkelijk heeft (stel de clou zolang mogelijk uit) en hoe haar daar precies aan gekomen is. Hij beschrijft voornamelijk in halve bewoordingen wat de implicaties kunnen zijn van ‘de vinding’ en dat er nog veel geld nodig is voor allerlei kostbare mainstream(!) research. De aansluiting bij andere erkende wetenschappers is er niet of nauwelijks en de demonstratie van zijn spoel is weinigzeggend. Het wordt helemaal een “Battle Royal” van de Tell Sell wetenschappers als Rodin met onze vriend Haramein voor de camera zogenaamd spontaan in discussie gaat. Complete onzin die nergens over gaat. Haramein legt ongevraagd het concept van phi uit (de Gulden Snede) en praat het richting zijn resonantie en Unified Field Theory. Rodin gooit er vervolgens wat termen tegenaan die ergens verband moeten houden met zijn eigen (verdacht gelijksoortige) verhaal. Beiden gebruiken allerlei wetenschappelijke termen door elkaar en begrijpen van elkaar niet eens wat ze zeggen, maar duidelijk is wel dat ze beiden een (stilzwijgende) afspraak hebben in de trant van “if you don’t tell them about me, I won’t tell them about you”. Twee circuscharlatans die elkaar in bescherming nemen om zichzelf niet in de voet te schieten.

Wanneer het gaat om deze mensen te ontmaskeren, dan zou daar een schone taak liggen voor de orthdoxe wetenschap, zou je denken. Maar de kokerkijkers kunnen alleen maar verliezen in deze. Want door de alternatieve wetenschappers aan een onderzoek te onderwerpen, geef je ze impliciet legitimiteit. Onder het motto “als het waard is om te onderzoeken, zal er toch wel iets achter moeten zitten” zullen de zolderkamerwetenschappers zich op de borst kloppen en ongeacht de uitslag victorie kraaien. In de meer voor de hand liggende uitkomst van falen kunnen ze altijd nog terugvallen op ondeugdelijke onderzoeksmethoden ("want men snapt het niet"), botte pech of het op samenzweringen binnen de wetenschappelijke goegemeente gooien. En het spel begint dan weer van voren af aan. Als je je aluhoedje op zou zetten, zou je zelfs kunnen betogen dat deze Tell Sell wetenschappers de bonafide alternatieve wetenschap in de verdomhoek zetten, door deze steeds maar te linken aan esoterie en kwakzalverij; de hologramvliegtuigen van 9/11, om maar in complottertermen te blijven. Alternatieve wetenschap heeft zeer zeker bestaansrecht, al was het maar om de orthodoxe wetenschap op een onderbouwde manier een schop onder de kont te geven. Maar ik denk dat je het ‘alternatieve’ hier eerder moet zoeken in onafhankelijk onderzoek door wetenschappers dat verwijderd is van de politiek beladen megabudgetten en commerciële belangen die er vaak mee samenhangen. Kennis om de kennis, en niet om naar een product met verdienmodel uit te werken.

Het grote probleem van deze ‘nieuwe wetenschap’ is dat de wens de moeder van de gedachte is: je wil het zo graag geloven, met heel je hart. Je wil geloven dat vrije energie onze energiecrisis gaat oplossen en alle ellende die er mee samenhangt. Je wil geloven dat we hiermee naar de sterren kunnen reizen waar we ooit uit voortkwamen. Je wil geloven dat alle ziekte, honger en ongelijkheid uit de wereld gebannen kan worden en we een hoger niveau van beschaving gaan bereiken. Maar hoe hard je ook je best doet, het blijft een geloof en is dus niet veel anders dan welke religie die tegenwoordig kennen. Je kunt het (misplaatst) positivisme noemen dat zoekt naar kanalisatie, maar positivisme gebaseerd op gemankeerde aannames en vaagheden leidt tot niets. Mensen als Rodin, Haramein en de lui achter What The Bleep?! en The Secret maken handig gebruik van deze hartenwens van mensen om er zelf beter van te worden. Ze verpakken hun boodschap in een new age pseudo-wetenschappelijke vorm die aanspreekt bij mensen voor wie de standaard religies hebben afgedaan en die teleurgesteld zijn in de wijze waarop de mensheid zich ontwikkelt. Tot op heden moeten al hun wilde claims nog bewaarheid worden en tot die tijd verkopen ze rustig hun DVD’s en kaartjes voor optredens.