Zapruder Inc.

Wat is gentech?

Gentech is het veranderen van gewassen door genetische eigenschappen te veranderen. Het DNA van de gentech gewassen wordt voorzien van genen van bacteriën of virussen. Zo wordt maïs giftig gemaakt voor bepaalde insecten door het bestrijdingsmiddel in het gewas ‘in te bouwen’. Of kunnen gewassen immuun gemaakt worden voor de bestrijdingsmiddelen van dezelfde fabrikant. Gentech heeft niets met traditionele plantveredeling door selectieve kweek, kruising en selectie te maken. Gentech is een wezenlijk ander proces, de cellen van de organismen verzetten zich er zelfs tegen zodat er behoorlijk ‘gewelddadige’ kunstgrepen moeten uitgehaald om de celprocessen die moeten leiden tot genetische modificatie op gang te brengen. De organisme heeft diverse mechanismen die juist dienen om de bij gentech aangebrachte genetische verontreiniging van de cel en zijn kern tegen te gaan en die mechanismen moeten op zeer onnatuurlijk wijze worden omzeild. Voor hen die geloven in het gelijk en de impliciete perfectie van de natuur en evolutie, zou dit al een belangrijke indicatie kunnen zijn tegen het gebruik van gentech. Het idee dat gentech gewoon een geavanceerde of versnelde vorm van traditionele gewassenverdeling is, is pertinent incorrect.

Wetenschap begrijpt niets van gentech

Gentech, genetische modificatie van gewassen is gebaseerd, zoals de naam al impliceert, op het manipuleren van genen. Van deze genen, die tezamen het zogenaamde genoom van een organisme vormen, werd oorspronkelijk gedacht dat ze de vorming en eigenschappen van die organisme controleren. Deze aanname is echter onjuist gebleken. De hopeloze mislukking van het ‘human genome project’ maakte duidelijk dat er geen direct verband is tussen de eigenschappen van een organisme en zijn genen. Zelfs niet tussen die eigenschappen en een patroon van genen. De door biomedische bedrijven zo winstgevend gedachte genetische mapping bestaat niet. Slechts heel weinig eigenschappen (of ziekten) zijn tot een bepaald gen of genpatroon te herleiden. Dit besef is twintig jaar na het ‘human genome project’ nog steeds niet echt doorgedrongen tot wetenschap of opleiding, maar in het wakkere deel van het vakgebied wordt het vele onderzoek dat nog steeds is gebaseerd op die aanname die het dogma van het DNA wordt genoemd, al afgedaan als ‘recreational genomics’. Hobbyisme.

Naast een genetische mapping is er ook een zogenaamde epigenetische mapping, die staat voor de externe invloeden op celgenetische processen.  Epigenetica staat nog in de kinderschoenen. Daarnaast is er bij veel organismen sprake van beïnvloeding van genetische processen door de in symbiose met de organisme levende bacteriën, de zogenaamde microbioom van de organisme. Een woord zo nieuw dat de Nederlandse Wikipedia er nog niet één vermelding van heeft. Een mens bestaat bijvoorbeeld uit vele malen meer bacterieel DNA dan menselijk DNA. Als bacteriën de genetische processen kunnen beïnvloeden, is het niet onlogisch te veronderstellen dat ook virussen dat kunnen. Virussen bestaan zelf uit genetische informatie. Naast kennis van genetica is dus nog veel, veel meer kennis nodig om ontwikkeling en vorming van organismen te kunnen begrijpen, kennis waarover op dit moment nog geen enkel bedrijf beschikt. Het idee dat wetenschap vergevorderd is in genetische manipulatie is niet een klein beetje incorrect, het is volledig incorrect. Met de huidige stand der techniek is gentech nog gewoon een zeer primitief experiment, te vergelijken met het uitvoeren van hamertje-tik-lobotomie op mensen die een abnormale psyche wordt verweten.

Huidige wetenschap zal misschien nooit iets van gentech begrijpen

Onze huidige soort wetenschap zou wel eens ongeschikt kunnen zijn om dit soort technologie ooit succesvol te kunnen beheersen. De natuur en levende organismen zijn namelijk zogenaamde holistische systemen. Een holistisch systeem is een systeem waarvan de delen niet of slechts heel beperkt in isolatie kunnen worden geanalyseerd of gemanipuleerd, omdat er extreem veel koppelingen zijn met de omgeving en omdat de gehelen waarvan ze deel uitmaken, invloed hebben op die delen. Holistische systemen zijn chaotisch, emergent en complex, in wiskundige termen. Plus nog wat.

Holisme valt ver buiten het bereik van huidige wetenschap, dat wordt gedomineerd door 17e eeuwse concepten als reductionisme, materialisme, determinisme, wat heel geschikt is om dingen die zijn gemaakt van moertjes en boutjes mee te bestuderen, maar veel meer ook niet. Er bestaan weliswaar holistische theorieën, zoals de Gaia-theorie van James Lovelock en de morphogenetische velden van Rupert Sheldrake, en in kwantummechanica is holisme tot op zekere hoogte een geaccepteerd feit, maar wetenschap in het algemeen ziet organismen gewoon als mechanieken, als machines, waar met Newtoniaanse regels aan kan worden ‘gerekend’. In werkelijkheid is het reëler te veronderstellen dat organismen onderdeel zijn van een extreem complex en extreem zorgvuldig gebalanceerd holistisch (eco-)systeem, waarin geen enkel deel op zichzelf staat of los van het geheel kan worden beschouwd.

De reductionistische aanpak van de moderne wetenschap is volkomen ongeschikt om te worden toegepast in dergelijke systemen. Om alle bijwerking en uitwerkingen van een bepaalde manipulatie te kunnen zien, moet het hele systeem worden geanalyseerd, maar nooit zal er in zo’n onderzoek voldoende afstand kunnen worden genomen om dat mogelijk te maken omdat de grenzen van het systeem onduidelijk zijn en in het meest extreme geval ook onderzoekers en onderzoek onderdeel uitmaken van het te onderzoeken systeem en de uitkomsten beïnvloeden. Alleen al de hoeveelheid informatie en het aantal variaties zijn onanalyseerbaar groot, om van de conceptuele problematiek nog maar niet te spreken.

De fysieke opbouw van een cel laat direct al zien dat er veel meer interactie is met de omgeving dan alleen maar de door biomedische wetenschap onderkende materiële. Een cel heeft aan zijn oppervlak receptoren die niet alleen gevoelig zijn voor moleculen van chemicaliën, bacteriën of virussen maar ook voor elektromagnetische invloeden, zoals geluid, licht en straling. En dan gaan we er voor het gemak maar vanuit dat de door huidige kwantumtheorie gedefinieerde interacties de enige zijn. Al deze invloeden en de holistisch aard van leven, maken het vrijwel onmogelijk herhaalbare en controleerbare experimenten te bedenken. Vrijwel nooit zal een wetenschapper alle uitwerkingen of bijwerkingen kunnen overzien. Dit in grote tegenstelling tot de natuur zelf. De natuur houdt bij al zijn modificaties aan organismen wél rekening met al deze factoren, evolutie van organismen gebeurt namelijk per definitie onder invloed van de omgeving en in samenspel met de omgeving. Evolutie is een holistisch proces van nature.

Het is te vergelijken met een programmeur die moet werken aan heel groot systeem waarvan geen documentatie bestaat en waarover niemand het complete overzicht heeft. Zulke inferieure systemen zijn de facto standaard in de software-engineering en iedere programmeur zal de situatie herkennen. Elke wijziging in de code van zulke systemen, heeft de potentie onvoorspelbaar gedrag op te roepen in andere delen van het systeem en het is onvoldoende alleen de gewijzigde component te testen, het gehele systeem moet elke keer weer opnieuw worden getest. Zulke breekbare, onhandelbare systemen zijn in elk bedrijf aanwezig en dat zijn dan nog maar softwareystemen, die al bij 500.000 – 1.000.000 regels code al als extreem complex worden ervaren. Biologische systemen zijn oneindig veel complexer. Het is onmogelijk voor wetenschappers dat ooit te overzien zoals evolutie dat wel kan. Het hele systeem is namelijk een compleet ecosysteem. Hoe test je dat?

Gentech werkt niet

Is er van al deze theoretische bezwaren tegen gentech iets terug te vinden in de praktijk? Heel veel. Het blijkt dat gentech gewassen minder presteren dan natuurlijke gewassen en bovendien een schadelijke invloed hebben op de omgeving. Er blijken allerlei onvermoede bijwerkingen te zijn, van het optreden van allergische reacties, het veroorzaken van onvruchtbaarheid en zelfs dood in gentech etende dieren. De ongevoeligheid tegen het éne insect maakt weer plaats voor overgevoeligheid tegen een ander insect, enzovoort. De belofte van gentech is een mythe.

Het is niet onder controle, geheel in lijn met bovenstaande redenering. De fabrikanten van al de gentech zullen dit allemaal ontkennen en zullen schermen met onderzoeksresultaten die hun gelijk bevestigen. Onderzoek dat natuurlijk door gesponsorde wetenschappers is gedaan. Het is namelijk vrijwel onmogelijk serieus onderzoek te doen aan gentech gewassen omdat de licenties van die gewassen dat verbieden. Gentech bedrijven staan geen onafhankelijk onderzoek toe aan hun gewassen, wetenschapper die dat wel doen komen in juridische problemen en worden voortaan afgeknepen van fondsen.

Gentech bedrijven zijn onbetrouwbaar

Wanneer grote corporaties praten over nobele zaken als armoedebestrijding of duurzame landbouw, dan is dat een PR-verhaal, niet meer dan dat. Bedrijven hebben geleerd de consument en pers naar hun mond te praten. Het zit niet in de bedrijfsstructuur van beursgenoteerde bedrijven om rekening te houden met maatschappelijke wensen. Dit soort bedrijven zijn gebouwd als een zogenaamde ‘machinebureaucratie’ en worden op geen enkel punt in het bedrijf gestuurd op performance indicatoren die staan voor ‘verminderde honger in de wereld’ of ‘beter milieu’. Zo’n bedrijf moet aandeelhouderswaarde, dividend, winst en bonussen genereren. Daar is het voor bedoeld, daar is het voor gebouwd en daar wordt het op afgerekend.

Goed doen, of rekening houden met hogere moraal kan het niet, tenzij externe factoren het daartoe dwingen. Die factoren ontbreken. Een factor zou kunnen zijn wetgeving, maar uitgekristalliseerde wetgeving en jurisprudentie rondom gentech, vooral patentering en licensering van genen en organismen is onduidelijk tot onbestaand. Gentech bedrijven zijn dan ook compleet losgeslagen.

Zo dienen gentech gewassen weliswaar om de honger te stillen, maar niet die van arme Afrikanen. Meer die van de geldhongeringe aandeelhouders en directies. En bedrijven als Monsanto gaan daarin heel erg ver. Door misbruik te maken van wetgeving die nooit rekening heeft gehouden met het kunnen isoleren patenteren van genen en genetische eigenschappen, zijn deze bedrijven zich het alleenrecht op ‘hun’ organismen aan het toeeigenen. Alles waar ‘hun gepatenteerde gen’ in voorkomt, is in principe eigendom van het bedrijf. Boeren mogen er gebruik van maken, als er maar betaald wordt. Maar sommige boeren maken zonder dat ze dat bedoeld hebben of willen inbreuk op die licenties, simpelweg omdat die gentech troep zich uitzelf zonder enige beheersbaarheid aan het verspreiden is. De wind, insecten, wegtransport, hoe het ook gebeurt, gebeurt het en op dat moment moet ook zo’n boer gaan betalen. Wederom dankzij wetgeving die nooit met dit soort technologie heeft rekening gehouden en nu dus door gentech wordt misbruikt. In Noord-Amerika wordt het éne na het andere boerenbedrijf zo op de knieën en aan het gentech infuus van Monsanto en co. gedwongen en dankzij onze media volkomen onzichtbaar is aan de andere kant van de wereld de complete Irakeze landbouw overgenomen door Westerse multinationals. Ten koste van de Irakeze boertjes én de biodiversiteit en –zuiverheid van de hele regio. India stelt dat de gentech uit Irak nu ook al hun gewassen aan het besmetten is.

Wie stop de onzin?

Al met al is gentech een complete ramp. Maar niet een ramp zoals we die tot nu kende in de wereld. Het is niet een ramp die weer voorbij gaat. De ramp plant zichzelf namelijk voort. Genetisch gemanipuleerde organismen planten zichzelf voort en besmetten de natuurlijk soorten. Niet alleen zullen kritische consumenten en boeren straks geen keuze meer hebben, noch wetenschap, noch de fabrikanten kunnen de garantie afgeven dat gentech ongevaarlijk is of dat we niet onze ecosystemen permanente schade aanbrengen. Permanent als in voor eeuwig.  Wat op het spel staat is, de wereld at large, uiteindelijk zou het ecosystemen wereldwijd kunnen aantasten. Zou u dat risico durven nemen? Voor dat beetje extra winst? Met als enige garantie het woord van bedrijven als Monsanto?

Wij zeggen, stop met gentech. Direct, het risico is te groot.