Zapruder Inc.

Privacy staat onder druk. Steeds meer gegevens van ons worden verzameld in grote databases. Privacy is een groot goed, hoewel het soms moeilijk is kernachtig uit te leggen wat de problemen van een te transparante wereld zijn. Je hebt er altijd die kneus tussen zitten die roept dat als je niets te verbergen hebt, je niets hoeft te vrezen. In één zin uitleggen hoe oneindig dom die opmerking is, is echter niet zo heel eenvoudig. Zijn gemakzuchtige one-liner is niet direct met een net zo pakkende one-liner te pareren. Je kan de persoon vragen naar zijn medische geschiedenis. Hoe is zijn sexleven? Nog last van aambeien gehad? HIV-je onder de leden? Of vraag hem eens naar zijn salaris. Naar privé-problemen. Heb je gordijnen thuis? Waar hij zoal is geweest van uur tot uur. Vraag om een blik in zijn agenda. Of vraag of hij eens de laatste 20 sms-jes in zijn telefoon wil tonen en uitleggen? Kom niet zo flauw, maak ons eens deelgenoot van je leven, je hebt toch niets te verbergen? Of toch wel…

Dat mensen meer van jou afweten dan je lief is, is misschien niet eens zo’n heel groot probleem. Zolang het geen misdadige dingen zijn die de openbaarheid bereiken, valt met de eventuele schaamte vast nog wel te leven. Je bent allang de eerste niet meer. En hoe schokkend kan jouw privé leven zijn tussen alle andere shit op het internet? Vervelender is het als mensen die gegevens gaan misbruiken. Anders dan viral laten gaan op budgetlogs.

Stel je voor dat criminelen over bijvoorbeeld jouw creditcard gegevens kunnen beschikken. Dan wordt het al irritant, maar nog gewoon allemaal verzekerd en nieuw geld is zo weer bij verdiend, dus ach. Je kan er zelfs nog de politie op afsturen. Niet dat die politie wat gaat doen, inmiddels zijn de zwarte markten voor jouw creditcard-gegevens zo groot en structureel dat banken hun verliezen nemen en verder hun mond houden. 

Of stel je voor dat iemand je identiteit steelt en een dikke Airbus - die nieuwe A380, geen half werk - op de Ridderzaal parkeert juist op het moment dat Bea daar ten overstaan van de andere landverraders haar mooi-weer-praatje zit te houden. Dan kan je behoorlijk in de problemen komen, zeker als door reverse engineering van al je telefoongegevens, je internetgedrag, je aankoopregistraties en weet ik wat al niet meer blijkt dat er een ‘daderpatroon’ zichtbaar is in jouw virtuele footprints. Rechercheren is straks met al die makkelijk toegankelijke databases niet meer dan een searchbot op pad sturen met als opdracht ‘terugkeren met een mogelijk elektronisch spoor dat leidt van die Boeing en het verkoolde lijk van Bea naar een aanwijsbaar persoon’. Lukt dat, dan kan je lullen als Brugman, maar dan wordt het voor de meesten wel heel waarschijnlijk dat jij de dader was. Niet omdat er feiten zijn die dat bewijzen, maar omdat er heel veel metafeiten zijn die dat bewijzen en computers niet liegen. Ofzoiets. Een toevallig elektronisch spoor en een statistische waarschijnlijkheid. Sta jij dan met je eerlijke gezicht. Gegeven genoeg data, kun je altijd wel een patroon vinden. Ach, misschien hadden bepaalde instanties er wel baat bij dat spoor zelf te fabriceren en hier en daar de juiste sporen achter te laten. Al hun gesnuffel in onze levens is inmiddels zoveel belastinggeld gaan kosten, dat het publiek resultaten eist.

Maar goed, zelfs dat is nog maar een incident. Sort of. Hoevelen onder ons zal dat nou overkomen? Bovendien, je hoort toch niets meer van de afloop van dat soort gevallen. Alleen die eerst krantenkop die het zogenaamde opsporingssucces in de strijd tegen ‘terrorisme / aids / kanker / klimaat / foutparkeerders / ...’ stond op de voorpagina. De steevast volgende vrijspraak van de ‘daders’ verdwijnt naar 12 pagina. Van de bijlage. Net als de persoonlijk ramp die het inhield voor de dader. Dus who cares?

Is dan misschien de beveiliging van al die gegevens een probleem? Natuurlijk is dat een probleem. Elektronische gegevens zijn niet goed te beveiligen. Niet beter dan fysieke gegevens. Het eerste fail-safe beveiligingsprotocol moet nog uitgevonden worden. Vroeger konden die gegevens, paspoorten, dossiers natuurlijk ook van hand tot hand gaan, maar nu zijn ze in compacte elektronische vorm beschikbaar. Makkelijk in één keer allemaal te benaderen. En te misbruiken, stelen, aanpassen.

Toch is dit nog steeds niet het grootste probleem met het verzamelen van al die gegevens. Het echte probleem van al die centrale database met al onze gegevens is veel groter.  Veel groter. Ongeveer net zo groot als onze overheid. En om dat uit te leggen introduceren we nu, vandaag, waar jullie allemaal bij zijn, ons eerste Zapruder Inc. principe.

‘money will find a way’

*gepaste stilte*

Al die gegevens die de overheid over ons verzamelt, zijn namelijk geld waard. Niet voor ons, niet voor de overheid, maar voor de meest psychopathische entiteiten die ooit de aarde hebben vervuild: de grote corporaties. En man ó man, wat kunnen die allemaal nog meer en beter hun zooi aan ons verkopen als ze ons nog veel gerichter en dwingender kunnen blootstellen aan hun evil mind-control. Hun PR dus. Al die lifestyle bullshit die jou ertoe heeft gebracht meer geld te lenen voor je auto dan je netto in een jaar verdient en zo. Hoe geweldig zou het wel niet zijn voor bijvoorbeeld de farmaceutische industrie als ze over al onze medische gegevens zouden kunnen beschikken. Wat een geweldige gepersonaliseerde reclames zou je daar meer kunnen maken. Hoeveel pro-actiever zouden ze ‘hun’ huisartsen wel niet kunnen maken. Wat een ‘service’ (lees: dure onwerkzame medicijnen) zouden ze daarmee kunnen leveren. Edward Bernay eat your heart out.

“Ja maar dat mag niet!”. Die gegevens zijn privé, daar mag alleen de overheid in kijken. Tenzij… tenzij die overheid een hele goede reden krijgt om daar van af te wijken. En wat zou die hele goede reden kunnen zijn? Nou, stel dat al die gegevens kunnen worden gebruikt om de gezondheidszorg en de algehele gezondheid te verbeteren, wat op zich geen rare gedachte is, dan komen er ineens begrippen als ‘groter maatschappelijk doel’ om de hoek kijken en voor je het weet wordt er een wet gemaakt die het mogelijk maakt voor farmaceutische bedrijven om over onze EPD’s te beschikken. De elektronische patiënten dossiers- waar alles in staat over jouw fysieke en mentale wel en wee - om maar even een database met heel erg privacy-gevoelige gegevens en een extreem corrupte industrietak te noemen. Voor onderzoeksdoeleinden natuurlijk. Tuurlijk. Want die bedrijven, die willen ons beter maken, die willen helemaal geen geld verdienen, nee, dat geld hebben ze slechts nodig om ons daarmee nog beterder te maken. Ja, want zo werkt de wereld. We zijn er voor elkaar.

Hoewel de voordelen van bijvoorbeeld het EPD en veel andere van dat soort databases onmiskenbaar zijn, is de kans op misbruik van die gegevens 100%, want hoe dan ook: ‘money will find a way’. Linksom of rechtsom, de corporaties zullen hun handen er op te weten leggen.

De eerste tekenen zijn er al, zo gaf het Collega bescherming persoonsgegevens de NS al toestemming om reis- en persoonsgegevens voor marketingdoeleinden te gebruiken. Volgens de “privacywaakhond” is het een ‘gerechtvaardigd belang’ om een database met persoonsgegevens te exploiteren als hiermee maatschappelijke of politieke doelen zijn te bereiken.  En dan hebben we het nog niets eens over die hackers die miljoenen Amerikaanse patiëntendossiers stalen. 

Of over de Nederlandse overheid die de materie niet begrijpt, de gevaren niet wil zien en nog maar nauwelijks inde gaten heeft hoe groot de teringzooi nu al is daar in cyberspace.

Wie redt ons?