De AEX stort in, de dollar lijkt in vrije val, olieprijs gaat door het dak, steeds meer olie wordt in euro’s verkocht, steeds meer landen diversificeren hun dollar-reserves. Grote handelsbanken kunnen hun verplichtingen niet meer voldoen, wantrouwen elkaar, centrale banken maken daarom nog meer geld, waardoor onze munten nog minder waard worden, de olie nog duurder en het systeem nog meer op scherp wordt gezet. En ondertussen wordt het leven steeds duurder, hebben mensen meer schulden en dus meer afhankelijkheid. Het kan allemaal bijna geen toeval zijn. Want mocht het mis gaan en storten onze economieën in, dan verdwijnt al die welvaart echt niet, die verandert gewoon van eigenaar. En geld, dat stroomt altijd omhoog… weg bij ons, richting de banksters en de grootindustrieelen zich warm en droog hebben ingegraven. Dezelfde mensen die de belangrijkste financieële mechanismen beheersen. Hoe toevallig dat juist die systemen momenteel zodanig worden gemanipuleerd dat het wel bijna mis moet gaan…
Een intro tot de artikelen van Democraatus.
Het is echter moeilijk te zien welke mechanismen dominant zijn. De wereldeconomie als geheel is als een zeer divers ecosysteem, waar zowel ‘tastbare’ krachten als de petro-dollar, fractional reserve banking, rente, fiduciar geld interacteren met de emotie van beleggers. Ecosystemen (alle systemen!) met voldoende diversiteit en regelbereik zijn per definitie lastig in onbalans te brengen. Ze zijn als het ware zelfstabiliserend. En ook dat is een indicatie dat als het misgaat, iemand moedwillig sabotage heeft gepleegd.
Laten we voor meer begrip eens kijken naar een momenteel zeer actueel financieel onderwerp: de kredietcrisis. Aan het woord ‘onze’ Democraatus, die op zijn ZapSite daarover een prachtige serie artikelen heeft geplaatst…
In deze bijdrage wordt beschreven wat een CDO is, alsmede een aantal andere termen die voorbij vliegen in de kredietcrisis. Een stukje kennis van CDO’s is onontbeerlijk voor begrip voor de problemen in de financiële wereld hedendage.
In een andere bijdrage kwam de CDO constructie al voorbij. Een welkome constructie in financieringsland waarmee kapitaal efficiënter bij degenen kan komen die kapitaal nodig hebben. Wat ging er nu mis met subprime? In deze bijdrage een beknopte weergave van wat er aan de hand is.
Een derivaat is een afgeleide, een waarde die is afgeleid van een andere waarde. Dat is de wiskundige achtergrond van het woord derivaat. Denk aan een golfbeweging in een grafiek, waarbij bijvoorbeeld berekend kan worden wat de hoeveelheid stijging of daling op een punt van de grafiek is. De waarde van het derivaat wordt beïnvloed door de waarde van de onderliggende waarde.
In de financiële wereld bestaan ook derivaten. Ook daarvoor geld dat hun waarde afgeleid wordt uit de waarde van een onderliggende waarde. Bekende derivaten zijn futures, forwards, opties en swaps, die eigenlijk niet meer zijn dan een bepaald type contract tussen twee of meer partijen.
Er zijn waarschijnlijk flink wat banken, hedgefunds, institutionele beleggers en pensioenfondsen die bezittingen hebben die verbonden zijn aan de subprime problematiek in de VS. Over subprime hier meer en over waardepapieren in dat kader (CDO’s) hier.
Een eerste fase in de kredietcrisis heeft zich al laten zien door hedgefunds die in de problemen kwamen (bijvoorbeeld een hedgefund van investeringsbank Bear Stearns dat midden dit jaar in elkaar klapte). Een tweede fase was de aankondiging van diverse banken van afschrijvingen van bezittingen waarop verlies werd genomen. Thans lijkt fase 3 zich te gaan ontwikkelen en dat heeft te maken met boekhoudregels.
Er zijn behoorlijk wat gemeenten, staten en andere overheidsgerelateerde instellingen (ziekenhuizen e.d.) in de VS die geld ophalen om activiteiten te verrichten via zogenaamde ‘bonds’. Een bond is een schuldpapier waarop staat hoeveel schuld deze vertegenwoordigd, hoeveel rente er betaald moet worden, etc. Investeerders kunnen deze bonds kopen vanwege de rentebetalingen die daar in de toekomst nog op gaan volgen (evenals terugbetaling van de hoofdsom). Deze markt is van nature vrij rustig want overheden/instanties in deze sector hebben vaak de macht belasting te heffen of leveren essentiële zaken (water, energie). De betalingsstromen zijn dus niet onzeker. In de praktijk is een industrie rond deze overheidsbonds ontstaan.
Begin jaren ‘90 kwam Japan in een crisis terecht. De beurs zakte in en vastgoed werd minder en minder waard. Om deze problemen tegen te gaan maakte de Bank of Japan ("BOJ") het Japanse geld spotgoedkoop. De BOJ vraagt al meer dan 10 jaar maar heel weinig rente als banken geld van haar willen lenen. Deze banken kunnen vervolgens tegen hele lage rentetarieven geld uitlenen aan klanten. De centrale bank rente in Japan is nu 0,50% maar was zelfs een tijdje 0.10% (!).
Het gevolg liet zich raden. Grote sommen geld werden en worden geleend in Japan, het kost toch weinig rente. Speculanten lenen geld in Japan tegen een lage rente, wisselen dit om in euro of dollar, en kopen er effecten voor of staatsobligaties. Zolang de opbrengsten daarvan hoger zijn dan de kosten, levert deze ‘carry trade’ makkelijke winst op.
De afgelopen weken rond de jaarwisseling sudderde de kredietcrisis in langzame vaart weer verder. Hierbij een update van de diverse ontwikkelingen.
Inzake de bond insurers maakte MBIA Inc 20 december 2007 duidelijk dat het voor een waarde van 30,6 miljard dollar aan hypotheekproducten, CDO’s, heeft verzekerd. Deze informatie deed de koers flink dalen, alhoewel voor een goede verstaander allang duidelijk had kunnen zijn dat MBIA een flinke exposure heeft in de CDO-markten met haar garanties daarop. Het gevaar van problemen bij bond insurers wordt hier uiteen gezet.
Uiteindelijk drijven marktkrachten de zaak weer richting het juiste spoor.
democraatus (lid) | 18-01-2008 11:47
Met een gezond monetair systeem heb je de uitwassen niet. Dat is een aspect waar Ron Paul zich sterk voor maakt.
Mensen zijn niet gelijk, en de een zal altijd meer binnen kunnen halen dan de ander. De enige vraag die dan resteert is of je een overheid instelt om de scherpe kantjes er af te halen door herverdeling en zo ja, hoeveel. Echter, knoeien aan het marktmechanisme zelf is knoeien met de basis => problemen. In die zin ben ik vrije markt 'fundamentalist'.
But the next time a politician tries to scare you with the European bogeyman, bear this in mind: Europe’s economy is actually doing O.K. these days, despite a level of taxing and spending beyond the wildest ambitions of American progressives
wereldeconomie als geheel is als een zeer divers ecosysteem, waar zowel ‘tastbare’ krachten als de petro-dollar, fractional reserve banking, rente, fiduciar geld interacteren met de emotie van beleggers.
De hersengarage van Zapruder Inc.
Walvisvet als biobrandstof
Verslaafd aan Russisch aardgas
De les van Libië
Europa geeft Iran schot voor de boeg (en in eigen voet)