De eerste schokgolven (of hype) rond “cable-gate” en wikileaks ebben langzaam weg. Met slechts een teleurstellende 2% van het totaal aan Amerikaanse diplomatisch schriftverkeer openbaargemaakt, is de concentratieboog van publiek en media kennelijk verbruikt. Uit de “cables” volgen geen grote schandalen of grote gevolgen (het onder druk zetten van Wouter Bos inzake Afghanistan) en de “grote vijf”, de vijf kranten die als eerste de cables ter beschikking gesteld werden, hebben min-of-meer interesse verloren. Of zij wachten af. Alleen het Noorse Aftenposten blijft stug en gretig cables publiceren, en toont, moedwillig, onverschillig of dommig, precies het probleem tussen wikileaks, de mainstream media en de cables. De krant “cherrypickt” wel erg, erg opvallend. Dan zijn er nog de “Palestine Papers”, een nieuwe lek van verschillende Palestijnse documenten over de vredesonderhandelingen met Israël (van 1999 tot 2010) met een vernietigende uitwerking op de geloofwaardigheid van het Palestijnse kamp. Een wel erg goed getimede “openbaring”.
Eerst Aftenposten. Hoewel de krant de wikileaks-cables onofficieel in handen heeft gekregen, gooit aftenposten op dit moment de meeste documenten online waarbij het een soort methode “eerst kijken wat nieuws is, dan de cables erbij zoeken” gebruikt.
De zaak Iran.
Een nieuwe onderhandelingsronde tussen de groep van zes (Rusland, China, USA, UK en Duitsland (EU)) en Iran over het Iraanse nucleaire programma gaat van start en Aftenposten komt daags voor de gesprekken met:
Iran in secret pursuit of nuclear bomb
waarbij de krant op basis van de wilileaks-cables onthult dat Iran allerlei technisch spul op de wereldmarkt probeert te kopen. Of het hier werkelijk om het bouwen van een atoombom gaat, is dubieus. Iran probeert, volgens de Amerikanen, onderdelen te kopen die kunnen worden gebruikt voor een (civiel) atoomprogramma. De atoombom in de headline komt van Aftenposten.
Turkije, het gastland voor de gesprekken over het atoomprogramma, wordt even in de kijker gezet door de onthulling dat het meewerkte aan het Amerikaanse ontvoer-en-martelprogramma en vliegbasissen aan de Amerikanen ter beschikking stelde.
WikiLeaks: Turkey allowed US ‘extraordinary rendition’
Zoals bekend liepen de gesprekken tussen Iran en de westerse onderhandelaar vast (en kan een nieuwe ronde van sancties tegen Iran worden voorbereid). De woordvoerster voor de groep-van-6, barones Ashton, verklaart dat Iran onderhandelen onmogelijk maakte door extra eisen te stellen. Wat precies werd gevraagd, en wat er precies op tafel werd gelegd om over te onderhandelen, wordt niet duidelijk. Iran stelt echter dat zij recht heeft op kernenergie, als ondertekenaar van het non-proliferatieverdrag, en dat het land van het westen meer hulp wil inzake de bestrijding van de handel in drugs (Afghanistan) en de bestrijding van terreur (Belochistan). Aftenposten:
China
De Chinese president Hu Jintao komt op staatsbezoek in Washington op 18 januari 2011. De oogst bij Aftenposten:
PRC LEADERSHIP STABLE DESPITE TENSIONS; XI STILL ON TOP
PRC LEADERS KEEN TO FORGE CLOSE TIES WITH U.S.; HU JINTAO SEEKS TAIWAN BREAKTHROUGH AS HIS LEGACY
OP LEADERSHIP DYNAMICS DRIVEN BY CONSENSUS, INTERESTS, CONTACTS SAY
Of het nu om Haiti, Afghanistan of Bin Laden gaat, Aftenposten probeert met de wikileaks-documenten contemporair nieuws een extra dimensie te geven, ongeacht of de cables zelf nieuwswaarde hebben of zelfs iets toevoegen. Daarbij heeft de krant alle schijn van politiek gemotiveerd handelen tegen zich.
The Palestinian Papers
Dan de Palestinian Papers, de wikileaks-achtige coup van Al Jazeera in samenwerking met The Guardian. Uit 1600 Palestijnse interne documenten over de vredesonderhandelingen met Israël blijkt dat de Palestijnse autoriteit rond de (niet verkozen) president Abbas wel erg ver ging met consessies doen aan Israël. Zo zouden de Palestijnse onderhandelaars in 2008 bereid zijn grote delen van Oost-Jeruzalem aan Israël over te geven, inclusief een soort “internationale status” voor de Al Aqsa moskee (wat in de Arabische wereld niet echt gelukkig aangekomen is). Daarnaast werd het “recht-op-terugkeer” van vele duizenden Palestijnse vluchtelingen geschrapt en kon ook grote delen van de westbank worden geruild. Eventuele deportatie van Palestijnen was ook onderdeel van de gesprekken.
Het meest schokkende lek was misschien wel de melding dat Abbas voorafgaand aan de bloedige inval in Gaza in 2008-2009 hierover was geïnformeerd door een hoge ome uit het Israëlische Ministerie van Defensie. De Palestijnse onderhandelaar Ahmed Qoreï maakte het zo mogelijk nog bonter door aan toenmalige minister van BuZa Tzipi Livni voor te stellen de Israëlische blokkade op Gaza verder te versterken.
Terwijl de gebruikelijke verdachten zich in bochten wringen om erop te wijzen dat de lek beschadigend is voor alle partijen, het argument van Israël dat het geen onderhandingspartner heeft (alhoewel men vraagtekens kan zetten bij de “autoriteit” van de Palestijnse autoriteit. Hamas vertegenwoordigd gekozen de meerderheid van de Palestijnen) wordt behoorlijk teniet gedaan, zijn de “Pali-papers” voor de Palestijnen op de westbank ronduit vernietigend. President Abbas zou bijna alles opofferen wat enigszins in de buurt van een staat komt voor een akkoord Israël.
Tussen al het “oe” en “ah” over de documenten en de Palestijnse, bijna, overgave wordt een belangrijke vraag overgeslagen: wie heeft er belang bij het openbaar worden van deze informatie? De bron wordt goed beschermd. Volgens ingewijden zou het lek van Mohammed Dahlane komen: een oude getrouwe vanuit Fatah die verantwoordelijk was voor de Palestijnse veiligheidsdienst en wiens relatie met Abbas de laatste tijd ernstig bekoeld was. Israël gaat onverstoorbaar haar gang, getuige de aankondiging van vorige week dat men 1400 extra nederzettingen gaat bouwen in de kolonistenwijk Gilo in Oost-Jerusalem.
Is het geheel toevallig, en geheel ongerelateerd, dat op dit moment een vloedgolf van landen een Palestijnse staat wil erkennen? Of officiële ambassades in de Palestijnse gebieden willen openen? Ondanks Amerikaanse druk heeft bijna geheel Zuid Amerika een Palestijnse staat erkend. In Europa staat een grote groep landen op het punt hetzelfde te doen. Deze erkenning, “premature” volgens de Amerikanen, is een slag in het gezicht van Israël. Maar de hoeders van die toekomstige staat staan nu onder druk door de nogal pijnlijke onthullingen.
De grote vraag is nu wat we eraan hebben dat WikiLeaks ons met dergelijke kennis verrijkt. Het is voor een journalist een vreemde stellingname, ik ben me ervan bewust, maar sommige kennis is eerder een last dan een lust.
maar sommige kennis is eerder een last dan een lust
Maxime verhagen staat uiteraard vooraan vooraan...