Een festivalterrein met beperkte capaciteit, toestroomwegen via betonnen bruggen en tunnels en 1.5 miljoen bezoekers. Een dodelijke combinatie. Het moest wel mis gaan tijdens de dramatische Loveparade 2010 in het Duitse Duisburg, waar twee enorme groepen bezoekers elkaar letterlijk verpletterden, concluderen velen. Maar wie is er nu verantwoordelijk voor het drama dat 21 levens kostte? Het vingerwijzen is begonnen. Is het de organisator, die de beveiliging niet op orde had en verblind door winst veel te veel mensen het terrein op liet? Of de gemeente Duisburg? Gaf de politiek te snel vergunningen af? Wat was nu precies de rol van de politie die dag? De nabestaanden staan klaar om rechtszaken te beginnen terwijl de bovengenoemde partijen druk doende zijn met handenwassen. Niemand wil verantwoordelijkheid dragen.
Het zal waarschijnlijk nog maanden duren voordat duidelijk wordt wie er verantwoordelijk is voor het drama tijdens de Loveparade 2010. Dat is tenminste de verwachting van de advocaat van de slachtoffers. „Waarschijnlijk zijn er verantwoordelijkheidsgebieden die elkaar zullen kruizen“, antwoordt hij op vragen over „schuld“. De advocaat reageert daarmee op twee, voorlopige, (juridische)onderzoeken naar wat is voorgevallen tijdens de Loveparade. Een van de gemeente Duisburg en een van het Bundesland Nordrhein-Westfalen.
Het rapport van de stad Duisburg, duidelijk pro-actief verdedigend, concludeert dat Duisburg geen blaam treft. De stad heeft correct gehandeld bij de aanvraag van de vergunning, toewijzing van het terrein en bij de inzet van veiligheidspersoneel als politie en brandweer. Daarmee lijkt Duisburg, en vooral de onder vuur liggende burgermeester Adolf Sauerland (die onmiddellijk na het drama de woede van concertgangers op zich gericht kreeg), zich juridisch te willen indekken. Politie en brandweer hadden namelijk voorafgaande aan het evenement al vraagtekens gezet bij het veiligheidsplan. Burgermeester Sauerland zelf, achteraf verbaast over de toestroom van mensen, gaf voor 24 juli aan een miljoen mensen op de Loveparade te verwachten en spreekt daarmee zichzelf tegen. De stad Duisburg ziet daarnaast geen falen bij het politieoptreden.
Het Bundesland is kritischer. Als Duisburg de vergunningen verleent, waarom controleert de stad niet of deze correct worden uitgevoerd? Bovendien is niet geheel duidelijk of de politie wel werkelijk correct heeft opgetreden. Toch legt Nordrhein-Westfalen vooral de schuld bij organisator Lopavent. Onvoldoende veiligheidspersoneel, geen stop op toestroom, geen „luidsprekerberichten“ om de bezoekers beter te verdelen over het terrein, slechte omzetting van het veiligheidsplan.
De genoemde organisator Lopavent, en vooral de (niet weinig dubieuze) eigenaar Rainer Schaller, ziet vooral de politie (juist weer) als schuldige voor het gebeuren. Om hun these kracht bij te zetten, heeft Lopavent beelden van beveiligingscamara’s laten lekken met begeleidende verklaring. Het geheel doet erg „truther“ achtig aan, maar heeft wel een punt. Waarom hield de politie mensen die juist het terrein wilden verlaten tegen?
Het lekken van de beelden wordt stevig bekritiseerd door verschillende partijen omdat deze filmpjes de beeldvorming van getuigen kan beïnvloeden (en gevoelig is voor nabestaanden). Schaller zelf, wiens web van bedrijven en sub-bedrijven al aan een stevige razzia werd onderworpen, ziet het „lekken“ als „verdediging“. Pikant genoeg blijken ook opnames van beveiligingscamera’s te zijn verdwenen. Officieel omdat vluchtende ravers de camera’s omver gelopen hebben.
Hoewel het getoonde „kettingbouwen“ door de politie wellicht werd ingegeven door het falen van het ingehuurde beveiligingspersoneel, blijft het merkwaardig dat alle communicatielogs van politie en brandweer een dag na de Loveparade zijn verdwenen. Gewist.
Uiteindelijk zal de advocaat van de slachtoffers wel gelijk krijgen: verantwoordelijkheden kruizen elkaar. De stad Duisburg zag de Loveparade als „prestige“ en „reclame“, en gaf zonder morren een vergunning, het terrein dat uiteindelijk werd gekozen was totaal ongeschikt, de organisator (en gemeente) lieten teveel mensen toe, met een krakkemikkig veiligheidsplan en te weinig personeel, en de politie lijkt ad hoc maar met weinig inschattingsvermogen te hebben ingegrepen.
En alsof het gebeuren tijdens de Loveparade niet treurig genoeg is, ontspint zich in de „aftermath“ van het drama een opzichtig en, laten we eerlijk zijn, over de rug van de slachtoffers uitgespeeld spel om vooral verantwoordelijkheid te ontlopen. Coverup.
Daarnaast is de gemeente inderdaad verantwoordelijk voor het toezien op het correct naleven van de vergunningen (iedereen heeft vast wel eens boe geroepen als een openluchtconcert precies op tijd stopt, dat is dus de reden) dus kan nooit vrijuit gaan als de organisatie fouten maakt.
Van de zotte vind ik ook dat het gehele festivalterrein omheind werd, een dag van te voren, terwijl er duidelijk veel te weinig in-uitgangen waren voor veel te veel mensen. En een tunnel waar vanuit twee richtingen mensenmassa's heen lopen, is sowieso vragen om problemen.
Het zwartepieten zal wel doorgaan, maar ik denk dat geen van de drie betrokken partijen (gemeente, politie en organisatie) hier vrijuit in kunnen gaan.