Zapruder Inc.

Hoewel een werkelijke vrede nog wellicht jaren op zich kan laten wachten, is einde september de oorlog in Afghanistan een nieuwe fase ingegaan. Al eerder werden gesprekken met de Taliban gevoerd over vrede maar met de bemiddelende rol van Saudi Arabië lijkt definitief een nieuwe weg te zijn ingeslagen: vrede. Dr Frankenstein probeert het monster weer onder controle te krijgen.

Na zeven jaar oorlog begint de strijdvermoeidheid in alle kampen toe te slaan. De Amerikanen zien met ledenogen de controle over het land, en van het door hen aangestelde centrale gezag in Kaboel, wegsmelten. Iran en andere partijen winnen aan invloed in het land. Pakistan lijkt vooralsnog niet in staat om bewapende, extremistische groepen te controleren of haar wil op te leggen. De NATO zit vast in een onwinbare oorlog en terwijl het thuisfront in Europa de oorlog al meer in twijfel stelt. De Taliban, of de verschillende losse allianties van Pasthun stammen, houden controle over grote delen van het land maar weten geen beslissende overwinning te forceren op de centrale regering of de NATO-troepenmacht.

Daarom: vrede en, wederom, een politieke rol voor de extremisten in Afghanistan. In 2008 zijn de geopolitieke prioriteiten verschoven, en hoewel Afghanistan niet aan strategische waarde heeft ingeboet, blijkt de tot nu toe bewandelde weg door NATO en de Verenigde Staten een doodlopend spoor. Het is het succes van de zogenaamde “awaking councils” in Irak dat een opening in de padstelling in Afghanistan lijkt te bieden. De Amerikaanse generaal Petraeus, de counter-insurgency expert en vader van de “councils”, voor zijn strategie van het “omkopen” van opstandelingen ook een rol in Afghanistan. Het in zeven jaar oorlog verloren krediet kan met dollars goedgemaakt worden.

Dat juist Saudi Arabië wordt aangewezen als vredesduif is weinig opmerkelijk. Samen met de Amerikanen, Pakistanen, en met de Wahabitische Islamitische leer onder de arm, is zij een van de financiële en geestelijk vaders van de beweging. Saudi Arabië geldt als het meest invloedrijke soennitische land in de regio en vreest de expansie van de sjiietische Iraanse invloed. De Taliban is een uitstekend tegenwicht aan de oostelijke flank van rivaal Iran.

Daarnaast lijkt de Amerikaanse prioriteit vooral op Rusland te zijn gericht en willen de VS de NATO weer terug laten vallen op haar oude rol: het bondgenootschap tegen de beer in het oosten. De Amerikanen zullen Afghanistan niet verlaten. De wens is een “afgeslankte missie”, met NATO-landen die niet meer militair willen meespelen vooral financieel de operaties laten ondersteunen. De laarzen van het bondgenootschap liever aan de grond in landen als Georgië en Oekraïne.