Zapruder Inc.

In de filmklassieker Dr Strangelove (or: How I learned to stop worrying and love the bomb) komt een verbouwereerde Amerikaanse president erachter dat de Russen het ultieme wapen hebben gebouwd: de Doomsday Machine. Een systeem waarmee in een klap de complete planeet om zeep geholpen kan worden. Een typisch staaltje koude oorlog logica: wij de oorlog niet winnen, dan maar iedereen verliezen. In Strangelove hebben de Russen wereldwijd 50 waterstofbommen klaarstaan, die bij een nucleaire aanval op Rusland automatisch tot ontploffing worden gebracht. En laat nu net een doorgeflipte Amerikaanse generaal een vloot B-52’s richting moeder Rusland hebben gestuurd. Whoops, groot probleem! Gelukkig is Dr Strangelove fictie en hebben de Russen nooit een dergelijk wapen ontwikkeld. Dachten we. 

Maar in het boek “Doomsday Men: The Real Dr. Strangelove and the Dream of the Superweapon” komt de Koude Oorlog historicus P.D. Smith tot de conclusie dat de Russen wel degelijk een dergelijk super-massavernietigingswapen hebben ontwikkeld. Uit angst voor een verrassingsaanval van de Amerikanen bouwden de Russen medio midden jaren tachtig een communicatienetwerk dat bij een eventuele aanval, en uitschakeling van de Sovjet-top in Moskou, automatisch de tegenaanval zou inzetten. Net als in Dr Strangelove gaat een computer in werking die twee vragen stelt: zijn er nucleaire ontploffingen op Russisch grondgebied en zijn de communicatielijnen met het Kremlin uitgevallen? Indien beide vragen positief worden beantwoord, zet de computer het complete Russische nucleaire arsenaal op scherp. Het is dan aan iemand in een commandobunker ergens diep in de Oeral om op de knop te drukken. Gevaarlijke waanzin, maar volgens Smith realiteit.

En nu het goede nieuws. Dit jaren tachtig systeem schijnt nog steeds te werken! Jeltin of Poetin hebben deze variant op de doomsday machine nooit uitgeschakeld! Ergens in Siberië of de Oeral snort een computer van sovjet makelij, ooit ergens in de jaren zeventig van de vorige eeuw gebouwd, die over leven of dood op deze planeet waakt.

Ook Ron Rosenbaum van Slate.com dook in deze zaak. Rosenbaum pocht nog heel grappig dat hij ooit de planeet al eens heeft gered. Hij kwam erachter dat het voor de “minutemen“ (de mannen en vrouwen die de Amerikaanse raketsilos bemannen) wel erg makkelijk is om op eigen houtje even een raket richting Rusland te sturen, mocht een licht psychopathische minuteman doorflippen. Na zijn bevindingen zouden (niet te serieus) de procedures zijn aangepast. Rosenbaum merkt op dat het misschien geen slecht idee is om de oude Koude Oorlog systemen eens tegen het licht te houden, zodat we elkaar niet door Dr Strangelove-achtige “foutjes“ naar de eeuwigheid blazen.

Inderdaad geen gek idee, nu Bush en Poetin Koude Oorlog versie 2.0 zijn gestart. Met Bush zijn raketschild en droom van nucleaire “primacy“ en de Russische atoombommenwerpers die opeens weer boven de planeet cirkelen, zit een ongeluk in een klein hoekje. En dan hebben het nog niet eens over nucleair-terrorisme. Een Tjetcheense bom in het Kremlin en we zitten in WWIII. Of om met de Doctor zelf af te sluiten: 

Dr. Strangelove: Based on the findings of the report, my conclusion was that this idea was not a practical deterrent for reasons which at this moment must be all too obvious.