Zapruder Inc.

Oke, je mag nu in onbedaarlijk gelach uitbarsten. Maar eigenlijk is het niet om te lachen, want de overheid meent bloedserieus dat een extra belasting -naast de BTW- in de vorm van een accijns op ongezond voedsel ervoor zal zorgen dat we over 20 jaar niet met een overbevolking aan Michelinmannetjes en –vrouwtjes zitten. Als we weer even de discussie of de overheid zich dient te bemoeien met wat je je lichaam aandoet in termen van voedsel laten voor wat die is, dan komen we bij een hele zwik andere vragen terecht. Wat is de facto “ongezond voedsel”? Alles waar “te” voorstaat behalve tequila (flauw)? Wie bepaalt dat? Het o-zo objectieve Voedingscentrum, dat in al haar wijsheid ondermeer bepaalt dat aspartaam niet slecht voor je is? En hoe weet je of jouw favoriete voer voortaan onder deze vettax valt? Wordt dat ook met een zwart-witte sticker aangegeven met daarop “het eten van deze pizza kan vetzucht en hartklachten veroorzaken”? Of moet je dat maar raden als je ziet dat het family-pack bittergarnituur opeens 50 cent duurder is?

Naast al deze vragen doemt de belangrijkste vraag op: hoe wil je in hemelsnaam mensen gaan bestraffen voor iets waarvan ze amper op de hoogte zijn? Natuurlijk, iedereen weet dat teveel voedsel met veel vet en calorieën niet goed voor je is, maar welke calorieën zijn slechter dan andere? En staat een calorie- of vetarm dieet gelijk aan een gezond dieet? En hoeveel is teveel? Hoe kom je nu aan een gebalanceerde voeding als je voornamelijk bent aangewezen op het assortiment dat de buurtsuper je te bieden heeft? Vragen, vragen en nog eens vragen. Veel mensen hebben geen of weinig benul van wat gezonde voeding nu precies inhoudt en wanneer ze teveel of te weinig van iets binnenkrijgen. Je zult ze dat dus moeten bijbrengen zodat ze wegblijven van dat ‘slechte’ voedsel. Misschien bij voorkeur op school, zodat onwetende ouders hun kinderen niet opvoeden met de verkeerde voedingsmores. Of denkt de overheid dat gebod en verbod beter werkt dan educatie, waarbij de consument burger zelf beslissingen kan nemen met eigen kennis in plaats van als een Pavlov-hondje zijn meester te gehoorzamen?

De overheid zal natuurlijk schermen met haar Voedingscentrum en een lading dure Postbus-51 spotjes zodat we daar al onze voedingsswijsheid vandaan kunnen halen. En zo heeft men dan weer een nieuwe bron van inkomsten genereerd: vettax. Ironisch genoeg wordt dat Voedingscentrum al betaald van ons belastinggeld…

Wat ik vreemder vind is dat de overheid niet op het idee komt om een beter dieet te belonen in plaats van te bestraffen. Naast educatie zou je de BTW op gezond voedsel kunnen verlagen, wat een veel positiever effect zou genereren. Zoals in de eerder aangehaalde documentaire bleek zijn ongezonde calorieën goedkoper en makkelijker te krijgen dan gezonde en is het voor veel families tevens een budgettaire keuze om de goedkopere calorieën te kopen. Maar nee, in plaats van stimuleren gaat men het bestraffen en de consument blijft nog even dom als hij al was. Uiteindelijk verliezen dit soort acties van de overheid ook hun geloofwaardigheid omdat de burgers duidelijk de pay-off gaan zien die het voor de overheid heeft en niet voor henzelf. Aan de andere kant zie je ook dat de overheid niet de aanbieders van dit ongezonde voedsel aanpakt door hen aan te sporen of te dwingen bepaalde producten aan te passen of uit het assortiment te nemen. Nee, deze grote bedrijven genieten eerder de belastingvoordeeltjes om zich hier te vestigen, belastingvoordeeltjes die de burger moet ontberen als het om voedsel gaat. Vervolgens mag het voedsel volgegooid en bespoten worden met de grootste rommel die er is en worden serieuze onderzoeken naar deze toevoegingen gefrustreerd of domweg niet uitgevoerd door diezelfde overheid die zegt over onze gezondheid te waken.

Interessant zal zijn om te zien hoe de fast- en junkfoodmarkt met een dergelijke accijnsmaatregel om zou gaan, mocht deze uitgevoerd worden. Worden het fabricageproces en supply chain van de voedingsindustrie dan nog verder geïndustrialiseerd en uitgeknepen om toch maar tot die lagere prijs te komen? Betekent dat nog meer groeihormonen en bestrijdingsmiddelen om het rendement nog verder op te schroeven? Nog meer marketing om de jongeren te brainwashen? Wat is dan uiteindelijk de remedie? Nog meer belasting??

Op deze manier kan het niet lang meer duren of het eten van een frietje met balletje-mayo wordt net als roken een rebelse daad waarmee je “fuck you” naar de belastingmachine roept die “overheid” heet . Alleen jammer dat deze ‘rebellen’ vervolgens makkelijk op te pakken zijn: ze zijn te zeer buiten adem van het roken en te dik om weg te rennen.