Zapruder Inc.

■ “We voeren geen oorlog. We zijn daar op verzoek van de Afghaanse overheid en de Verenigde Naties om een land dat getraumatiseerd is door dertig jaar oorlog en terreur veiliger te maken en op te bouwen.”

We voeren geen oorlog maar hebben ondertussen 21 doden te betreuren. Dat daargelaten, wat Van Middelkoop daar zegt is dat we aan “nationbuilding” doen. Nog los van de corruptie, de na acht jaar minimale opbouw en de immer dreigende humanitaire ramp in het land, is het concept “nationbuilding” eigenlijk failliet verklaard anno 2009. Het exporteren en opleggen van de westerse ideëen van democratie, vrijheid en rechtstaat (en natuurlijk neoliberalisme) door geweld of “humanitair ingrijpen” werkt niet. Somalië, Kosovo, Irak en Afghanistan zijn daar treurige voorbeelden van. Bovendien, veiligheid? 2009 is het meest geweldadige jaar sinds de Amerikaanse invasie van 2001 (zonder toestemming van de VN). Dat is acht jaar geleden. Acht jaar van “opbouw” en “veiligheid” brengen.

Afghanistan is met haar etnische verdeeldheid, en verschil van opvatting over bestuur en “gezag”, de winnende ticket uit de “nationbuilding” lotterij. Verschillende stammen, talen, geloven, met verschillende opvattingen over rechtsspraak of bestuur (de jirga), loyaliteiten, cultuur en traditie. Veel sterkte om daar een “land naar westers model” van te maken.

■ “Het gebied waar het veilig is, is groter geworden.”

In Uruzgan misschien. Grote delen van Afghanistan staan onder controle van de Taliban. Bovendien, wat is veiligheid? De Taliban waren in hun beginjaren populair bij de bevolking omdat zij “rust” en “veiligheid” brachten. Gezien de corruptie in het Afghaanse politie- en ambtenarenapparaat, en de nog immer aanwezige “warlords”, kan men zich afvragen waar het eigenlijk veilig is. Rond de NATO-basissen? En verder?

■ “Kevin kwam als commando in gebieden waar we vroeger nooit kwamen.”

Commando? We voeren toch geen oorlog maar zijn bezig met een opbouwmissie?

■ “We bouwen het Afghaanse leger en politiekorps op. Er moet een moment komen dat we zeggen: ‘nu kunnen jullie het zelf’”

Afghaanse soldaten en politiemannen worden zo slecht betaald dat corruptie, overlopen en het domweg betalen van de Taliban om met rust te worden gelaten de normaalste zaak van de wereld is. Een Afghaanse politieman krijgt $4,00 per dag, een Talibanstrijder tussen de $4 a $8.

■ “Inmiddels vliegen er commerciële vliegmaatschappijen op Uruzgan”

Een gemiddelde Afghaan verdient ongeveer $30,00 per maand. Een gemiddelde Afghaan vliegt dus niet met Air-Uruzgan naar de Spaanse costa.

■ “en worden er wegen gebouwd.”

...en de drugshandel zegt “dank u”.

■ “De taliban zal nooit van ons winnen. Wij zijn militair superieur.”

“Winnen” en “militair superieur”? We zijn toch niet in oorlog??

Wie zijn eigenlijk “de Taliban”. Hebben we niet met “neo-Taliban” in Pakistan, de Taliban, Pasthun stammen, buitenlandse “strijders” (Al Qaida) en domweg erg boze Afghanen te maken ondertussen?

■ “Daarom probeert de taliban het moreel van de Afghaanse bevolking te ondermijnen door aanslagen te plegen; hen bang te maken zodat ze niet onze kant kiezen.”

Misschien heeft het aantal burgerslachtoffers door het vele bombarderen van de NATO ook iets met de afbladderende sympathie voor de “bezettingsmacht” te maken?

■ “Sinds wij in Uruzgan zitten, heeft de bevolking een elementaire vorm van vrijheid en veiligheid gekregen en economisch perspectief.”

Economisch perspectief maar het gemiddelde inkomen is $30,00 per maand. En laat nu juist de Amerikaanse oppercommandant McCrystal zeggen dat door de slechte economische perspectieven veel Afghanen naar de Taliban overlopen. Een punt dat de afgelopen jaren is verwaarloost.

Met uitzondering van het noorden waar delfstoffen en gas te vinden zijn, heeft Afghanistan niets. Juist de uitzichtloze situatie, voor het platteland zoals Uruzgan, heeft ervoor gezorgd dat boeren “poppies” aan gingen planten. Er ontstaat wel lokale economie naast landbouw: de economie rond de militaire basissen waar buitenlandse soldaten met geld zitten.

■ “We hoeven niet te blijven totdat de laatste talibanstrijder zijn kalasnikov heeft neergelegd.”

Nee, de hoge heren in Washington en London willen liever vredesbesprekingen met de Taliban. Daar gaan die “vrouwenrechten”.

■ “Afghanistan was een broeinest van terroristen, een narcostaat en de terreur van de taliban richting vrouwen en kinderen was onbeschrijflijk. We hebben ons gecommitteerd om daar iets tegen te doen.”

Nu heeft de huidige, door ons gesteunde, regering in Kaboel er ook een handje van het niet zo nauw te nemen met “vrouwenrechten”. Het is sowieso niet zo erg prima de prima met rechten onder de huidige regering. Dat Afghanistan een narco-staat is, moge duidelijk zijn. Maar wie zijn er betrokken bij de drugshandel? Zijn dat niet de lokale politici, warlords en Kaboel? Die “wij” dus gewoon beschermen? Acht jaar lang.

■ “Het kan nooit zo zijn dat wij worden verslagen door terroristen, omdat zij meer geduld hebben dan wij. We zullen nooit zwichten voor de taliban.”

“Verslagen” maar we zijn niet in oorlog daar volgens Van Middelkoop. We spelen een potje voetbal in Uruzgan.

Oke, de Taliban en terroristen in een zin. Maar bedoelt Van Middelkoop dat de Taliban terroristen zijn, of de “terreur” van de Taliban in Afghanistan? Met “terrorisme” zoals we dat kennen als “internationaal terrorisme” hebben de Taliban op zich niet zoveel mee te maken. Oke, zij gaven onderdak aan Osama Bin Spoorloos, hebben overigens zelfs aangeboden de top-terrorist aan de Verenigde Staten uit te leveren, maar een organisatie als de ETA, IRA of Al Qaida is het niet. Natuurlijk is er ook de band met “terreur-grootvaders” Saudi Arabië en Pakistan, die de groepering ondersteunen zoals deze beide landen meerdere terreurorganisaties ondersteunen.  In de nabije toekomst staan er niet opeens Talibanstrijders op Schiphol of de Botlek.

Blijft over de “terreur” die de Taliban op Afghaanse bodem uitoefenen. Dat is een heikel vlak. De Taliban hebben natuurlijk een van de meest idiote (en steeds veranderende) interpetatie van het Islamitische geloof. Vrouwen- en kinderrechten bestaan niet en gezag wordt met bruut geweld afgedwongen. Daarnaast moet de bevolking zich ook nog eens aan de meest bizarre voorschriften houden. Men kan dit terreur noemen, maar het probleem: dat is onze, westerse, opvatting en perspectief. In het kader van de “oorlog” branden de Taliban ook nog eens scholen af, executeren mensen en worden vrouwen verkracht. Helaas is dat niet “terreur” of “Taliban” specifiek. In de vele conflicten op deze wereld waar irregulaire troepen meevechten een betreurenswaardig bijproduct van de strijd. Men kan dit binnen de definitie van “terreur” stoppen of erbuiten laten. Helaas geldt hetzelfde voor het optreden van de NATO in Afghanistan. Kan ook als “terreur” worden gezien. Het is maar aan welke kant je staat. 

Daarbij: Amerikaans soldaten zien zichzelf ondertussen meer als “de terroristen” in Afghanistan.