Zapruder Inc.

De “Bormann-conspiracy” begint bij het einde van de slag om Berlijn. Na de zelfmoord van Hitler proberen Bormann, de SS-dokter Ludwig Stumpfegger en de opperbevelhebber van de Hitler-Jugend Artur Axmann door de Russische omsingeling te breken en te ontsnappen. De groep stuit echter op Russen, en het trio besluit via het spoor langs het Lehrter Bahnhof (nu Hauptbahnhof) de vijandelijke patrouilles te ontwijken. Axmann verlaat kortstondig de groep maar vindt zodra hij terugkeert de lichamen van Stumpfegger en Bormann. Axmann ontsnapt uiteindelijk maar wordt maanden later toch gevangen genomen. Hij is een van de twee getuigen van de “dood” van Bormann.

Bormann wordt merkwaardig genoeg tijdens de Nürenberger-processen ter dood veroordeeld. Geen lijk, toch een zaak. Uiteindelijk concluderen de gealllieerden dat Bormann ofwel werd gedood door de Russen ofwel zelfmoord heeft gepleegd. Toch duiken nog jaren “Bormann-sightings” op. Bormann in Spanje, Bormann in Zuid Amerika of Bormann gewoon in Duitsland.

Tot in 1971 Reinhard Gehlen, ex-hoofd van de nazi-inlichtingendienst aan het oostfront en met hulp van de CIA de mede-oprichter van de Bundesnachrichtendienst van de Bondsrepubliek Duitsland (ja, de Duitse inlichtingendienst heeft gewoon nazi-roots), in zijn memoires optekent dat Bormann na de oorlog in de Sovjet Unie verbleef. Bormann was volgens Gehlen een Russische spion met codenaam Werther, die inlichtingen over Duitse troepenbewegingen vrijwel direct aan de Russen doorspeelde. Als beloning mocht Bormann na de oorlog in Rusland met pensioen.

Maar de theorie van Gehlen loopt een serieuze deuk op als nog geen jaar later (1972) bij Lehrter Bahnhof twee lichamen worden gevonden die worden geïdentificeerd als Bormann en Stumpfegger. Een vondst op slechts tien meter afstand van de plek waar de tweede getuige van de “dood” van Bormann, de postbode Albert Krumnow, verklaarde Bormann en Strumpfegger te hebben begraven. DNA-tests bevestigen in 1998 dat het inderdaad om het lichaam van Bormann handelt. Omdat tussen kaken en kiezen glasresten zijn gevonden luidt de doodsoorzaak zelfmoord door cyanide-capsules. De Duitse regering verklaart vervolgens, tot frustratie van verschillende joodse organisaties, de jacht op Bormann voor gesloten.

De controverse houdt daarmee niet op. Een zekere Hugh Thomas merkt op dat het bewijsmateriaal niet klopt. Zo zou in het gebit van Bormann post-1945 ingrepen te vinden zijn en waren de gevonden botten bedekt met bruine klei. Berlijn is gebouwd op zandgrond. Bormann’s lichaam is volgens Thomas domweg in Berlijn “herbegraven” zijn na een eerste begravenis in Paraguay of Rusland.

De “ontdekking” van Bormann kwam de Duitse regering daarnaast wel erg goed van pas. Al jaren was “den Fall Bormann” een voortdurend opduikende herinnering en een punt van kritiek van bijvoorbeeld nazi-jager Simon Wiesenthal richting Duitsland. De Duitse regering zou te laks zijn bij het opsporen van oorlogsmisdadigers, en bovendien vermoedde Wiesenthal klaarblijkelijk dat Herr Bormann ergens levend rondliep.

Indien Bormann toch al was overleden, en bekend was waar, dan kon met de stoffelijke overblijfselen eindelijk een hoofdstuk worden afgesloten. Zonder al teveel vragen over het hoe-en-waarom van een ontsnapte, maar veroordeeld, nazi-kopstuk. 

Naar Bormann-spotter Paul van Aerschodt kwamen die resten dus uit Bolivia. 

ps. Bormann is een “classic conspiracy” (pre-internet) fenomeen. Martin Bormann duikt op als CIA-man, moordenaar van Kennedy, moon-plotter, illuminati, Rothschild agent, Ufoloog. In bijna iedere na-oorlogse conspiracy theory duikt ook Martin Bormann op.