Zapruder Inc.

Ergens in een weekend in september 2008 komen de belangrijkste CEO’s van de grootste Amerikaanse banken en de toenmalige minister van Financiën Hank Paulson (oud CEO Goldman Sachs) bij elkaar in het kantoor van de New York Fed. Het springen van de derivaten- en vastgoedbubbel heeft dan al een spoor van vernieling door het Amerikaanse financiële landschap getrokken. Bear Sterns is ondergegaan, Fannie Mai en Freddy Mac hangen aan zijden draadjes en Merrill Lynch heeft dringend geld nodig om niet te zinken. In het kantoor van de toekomstige Amerikaanse minister van Financiën Timothy Geithner wordt over een andere in nood verkerende bank gesproken: Lehman Brothers. Paulson wil eigenlijk een consortium samen met de commerciële banken vormen om Lehman te redden. Het voorstel wordt door de banken afgewezen en Lehman Brothers valt. De anderehalve eeuw oude bank was de meest directe rivaal op de Amerikaanse markt van Goldman Sachs.

Vrijwel de dag na het vallen van Lehman zitten Paulson, Geither en vertegenwoordigers van Amerikaanse banken weer bij elkaar op het kantoor van de NY Fed, en deze ronde staat de verzekeraar AIG op de agenda. AIG wankelt door de berg aan verzekeringen die het heeft uitgeschreven op zogenaamde “toxic debt” en wederom stelt Paulson voor om een consortium te vormen. Wederom verlopen de gesprekken moeizaam.

AIG wordt de volgende dag gered door een kapitaalinjectie van 85 miljard aan Amerikaans belastinggeld. 52 miljard zal worden uitbetaald aan tegenpartijen van AIG en met 13 miljard is Goldman Sachs de grootste ontvanger. Bijna de gehele balans van wat AIG Sachs schuldig was.

Waarom kreeg Goldman Sachs alles uitbetaald terwijl andere banken op hun credit-default-swaps 13 cent per dollar kregen? Sachs had zich tegen een eventuele ondergang van AIG bij andere banken als Bank of America en JPMorgan “gehedged”. Kortom Sachs had een wed lopen tegen zijn eigen swaps, ofwel tegen de “bad debt” markt. Zouden die credit-default-swaps zijn uitbetaald bij het ondergaan van AIG? Waarschijnlijk niet, al bestaat een kans dat Sachs heeft verdiend aan de duikvlucht van de verzekeraar. Toch betaalde de Amerikaanse overheid de bank zijn volle 13 miljard dollar risico uit.

In november 2008 blijft het zware weer voor de banken aanhouden. Op de beurs daalt het aandeel Goldman Sachs tot een historisch dieptepunt en het heeft er alle schijn van dat de “untouchables” Sachs en JPMorgan wellicht ook ondergaan in de crisis. Weer komt de Amerikaanse overheid met de oplossing: Goldman Sachs moet zijn status als “investment bank” opgeven en zich in de rijen van “gewone” banken begeven. De truuk: nu kan Sachs door de Amerikaanse staat gegarandeerde obligaties op de markt gooien via de zogenaamde “Federal Deposit Insurance Corporation”. Terwijl bijna niemand meer cash kan krijgen in een bijna stilstaande markt, doet GS weer zaken.

Goldman Sachs is op een missie van God™

Goldman Sachs is “te groot om te vallen” is het telkens weer opduikende argument van de Amerikaanse overheid om de reddinglijn met “goedkoop” (vrijwel geen rente, of tenminste lager dan marktrente) geld naar GS te smijten. Indien een bank als Sachs omvalt, klapt het financiële systeem in elkaar. Waar verdient Goldman Sachs dan zijn geld mee. Hier een analyse. GS verdient voornamelijk aan handel met eigen geld en handel met andermans geld. Primaire “bankfuncties” maken een minimaal deel uit van de inkomsten van Sachs. Zoals de auteur in het stuk aangeeft: Goldman Sachs is een soort Hedgefund en de dealer aan een casinotafel.

De CEO van GS, Blankfein, ziet dat anders. Goldman Sachs heeft een primaire functie, en doet het werk van God™. Sachs maakt het mogelijk dat geïnvesteerd wordt, dat er economische groei ontstaat en dat uiteindelijk iedereen er op vooruit gaat. Bonussen moeten uiteindelijk toch ook weer uitgegeven worden? Reaganomics 2009.

Maar is Goldman Sachs dan “goed“ aan de casinotafel en weet de bank tenminste voor klant en aandeelhouder “waar voor hun geld“ te creëeren? Niet echt, zoals uit een analyse van de Goldman Sachs Foundation blijkt. Wanneer men deze “stichting” extrapoleert naar GS zelf, presteert GS matig als het om het rondpompen van geld gaat. Pas midden in de kredietcrisis, als concurrenten als Lehman Brothers van de markt verdwijnen en GS bijna monopolist is, schiet de “performance“ van Sachs omhoog.

Echte analyse van Goldman Sachs, de bank die 1% belasting betaalt, is moeilijk.

Die “performance“ loopt zelfs tegen magie aan, als blijkt dat Goldman Sachs slechts 2 “verliesdagen“ over oktober boekt. Een statistisch wonder of is GS werkelijk zo uitmuntend. Of is hier sprake van fraude?

Subprime “Poel des doods”

In 2006 is Goldman Sachs een “grote speler” in de zogenaamde “subprime markt”. De bank handelt driftig in derivaten of obligaties die worden “gedekt“ door hypotheken gedragen “financieel minder stabiele mensen“. Risico hoog. Subprime.

Via de Kaaiman-eilanden en gesteund door “rating agency’s“ als Moody’s, dat geen enkele moeite heeft om “risico-hoge“ beleggingsproducten een paar tikjes beter te waarderen, weet de bank voor miljarden aan door “subprime hypotheken gedekte“ obligaties richting Europese banken te schuiven. De Europeanen happen gretig toe en naar schatting 25 tot 50 procent van het Amerikaanse waardepapier gebaseerd op hypotheken en leningen verdwijnt naar het oude continent. In het voorjaar van 2009 schat het Internationaal Monetair Fonds de nog aankomende afschrijvingen op deze papieren op 2.7 biljoen dollar.

In deze papier bonaza tikt Goldman Sachs zeker 83 miljard dollar af op deze zogenaamde collateralized debt obligations (CDO’s). Maar het kleine vieze geheimpje van GS: terwijl de bank zich ontdoet van haar schrotpapier via de Kaaiman-eilanden of Luxemburg, “hedged“ Sachs zichzelf al tegen het instorten van de markt. Goldman Sachs speculeert met andere woorden tegen beleggingsproducten die de bank verkoopt aan de verblinde partners.

In 2007 wordt partner ABN Amro plotseling “opgebroken“ omdat de Nederlandse bank winstdoelstellingen niet weet te halen. Goldman Sachs is onder andere aandeelhouder in de investeringstak van de Amsterdamse bank. Dit onderdeel van ABN wordt verkocht aan Royal Bank of Scotland. Het gevolg: een jaar later schrijft de Britse bank een miljardenverlies af op de overgenomen onderdelen van ABN Amro.

In deel 2: High Frequency Trading, Death Bonds, de regering Goldman/Obama, nieuwe regels/nieuwe kansen.