Zapruder Inc.

„De belastingbetaler wil zijn geld terug zien!“. Het is de strekking van Barack Obama’s donderspeech waarin hij aankondigt maatregelen te nemen tegen banken die nog geen jaar geleden dankzij staatsgeld, en dus belastinggeld, de kredietcrisis overleefden. De crisis lijkt bij de banken allang vergeten. Er wordt weer winst geboekt dankzij ultra-goedkoop geld en miljarden aan staatsleningen, en zonder schaamte worden weer record-bonussen uitgedeeld. Het geduld van het (Amerikaanse) publiek raakt op.

Obama wil een zogenaamde „TARP-tax“ invoeren, een extra heffing op de winst van banken die hebben geprofiteert van het zogenaamde „Troubled Assets Relieve Program“. Hoewel de meeste banken het „geleende“ TARP geld al hebben terugbetaald, zijn nog vele miljarden belastinggeld verdwenen in bankbalansen en waardeloze financiële producten. Zelfs als de heffing wordt ingevoerd, zal het nog jaren duren voordat dit geld is “gerecouped”. Een dergelijke regeling is sowieso een flinke sigaar uit de (belastingbetalers) eigen doos: banken als bijvoorbeeld Goldman Sachs betalen zonder uitzondering vrijwel geen cent belasting aan de Amerikaanse staat.

En onthoudt: vrijwel de eerste ambtshandeling van de nieuwbakken president Obama was het uitbreiden van de „ondersteuningsprogramma’s aan Wallstreet“ van voorganger Bush, en de banken de „deal van de eeuw“ voorleggen waarbij al het risco op waardeloos speculatiepapier bij de belastingbetaler werd geparkeerd. Maar Obama wil nu opeens hard optreden tegen diezelfde banken die hij een jaar de hand boven het hoofd heeft gehouden. In feite moet de Glass-Steagall Act weer in ere worden herstelt en zullen combinaties van consumentenbanken, investeringsbanken en verzekeraars weer uit elkaar moeten worden gehaald. Geen speculatie met „eigen geld“ (of voor tegen bijna 0% geleend bij de Centrale Bank). De stop op het riskante speculatieve gedrag, of het „hedgen“ tegen iets of iemand.

Alleen, banken als Goldman Sachs of JP Morgan zijn, om aan de TRAP-tap te komen, al op papier „omgesteld“ naar „normale bank“. Een juridisch trucje dat noodzakelijk werd door de moordaanslag op Lehman Brothers. Bovendien, hoe wordt de nieuwe wetgeving „speculatie voor eigen gewin“ of „investeringsbank“ gedefinieerd? Superbanken als Sachs zijn conglomeraten met vele sub-divisies, groepen en deelnemingen.

Het „definitie-probleem“ duikt ook op in de nieuwe Amerikaanse wetgeving ten aanzien van de derivatenhandel. Het idee is om strenge eisen te stellen aan dekking van de papieren en vooral, het belangrijkste punt, een transparante markt te creëeren, waarin duidelijk is wie de partijen zijn, wat het risico is en waar de prijs op is gebaseerd. Maatregelen die, op papier, voorgoed een einde kunnen maken aan de schimmige „schaduw-economie“ van onderhandse Credit Default Swaps en meer exotische beleggingsproducten, die de kredietcrisis hebben veroorzaakt.

Helaas, ook hier lijkt de voorgenomen wetgeving vooral PR-doeleinden te moeten bevredigen in plaats van problemen oplossen. Wie het plan zoals het nu voorligt beter bekijkt, merkt dat er zat „loopholes“ zijn om de „off-balance“ handel in derivaten voort te zetten. Het meest gapende gat: wie speciaal op verzoek dergelijke producten aanmaakt, is van de regeling uitgezonderd. Laat Goldman Sachs nu juist de grootmeester zijn in dergelijke producten.

Obama’s „war-on-Wallstreet“ is kortom niet meer dan, typisch Obama, plastische chirurgie om het morrende volk zoet te houden, terwijl in feite weinig tot niets verandert. Goed verpakte en vermarkte semi-maatregelen die niets aan de situatie veranderen. Zelfs als de politieke wil er oprecht zou zijn, wordt het moeilijk om daadwerkelijk de banken, en met name Goldman Sachs, aan de leiband te leggen. De Goldman Gomorrha is namelijk terug te vinden in strategische baantjes in de regering Obama en rond Wallstreet.

De verstrengeling van politiek en Goldman Sachs komt voor het eerst schaamteloos aan de oppervlakte als de regering George W. Bush het TARP initiatief lanceert. De toenmalige minister van Financiën was Henry Paulson, oud CEO van Goldman Sachs, die als toezichthouder op de regerings-fondsen Neel Kashkari, vice-president Goldman Sachs, aanstelt. De „Chief of Staff“ van de huidige minister van Financiën, Timmy Geithner, is de Goldman Sachs lobbyist Mark Patterson. Hoofd van de Commodity Futures Trading Commission is Gary Gensler, oud uitvoerende voor….Goldman Sachs. En bij beurswaakhond SEC is nu de 29-jarige Adam Storch aangesteld als COO. Carriere-komeet Storch komt van Goldman Sachs. De lijst met baantjes en posities van oud-GS medewerkers is lang. Heel lang.

En van welk bedrijf kreeg president Obama het meeste geld voor zijn verkiezingscampagne? Juist, Goldman Sachs. 

In deel III: de smerige “trucjes”