Naar dit dystopisch verhaal wordt vaak verwezen, aangezien de film en het boek waarvan het is afgeleid – Make Room! Make Room! van Harry Harrison – bekend staan als klassiekers binnen dit genre. In deze film zien we dan ook de sci-fi en dystopia-acteur par excellence opdraven: Charlton Heston. Hoewel veel mensen de eerder dit jaar overleden acteur kennen van zijn weinig flatteuze optreden in Michael Moore’s Bowling for Columbine, heeft Heston een handvol dystopiaklassiekers op zijn naam staan, zoals The Omega Man (later herfilmd als I Am Legend) en natuurlijk de sci-fi-klassieker Planet of the Apes. De film beschrijft een postapocalyptische wereld in het jaar 2022 waar vervuiling en overbevolking hun tol hebben geëist en waar New York tot een ranzige metropool is uitgegroeid waar voedselschaarste en werkeloosheid regeren. Heston speelt politieagent Thorn die de moord moet onderzoeken op een executive van de Soylent Company, een megacorporatie die “soylent” voedselvervangers verkoopt (en die verdacht veel aan Monsanto-Cargill doet denken), waarvan Soylent Green het meest gewilde is: een supplement is dat van plankton gemaakt wordt. Althans, dat wil men de massa doen geloven.
De film laat een redelijk standaard dystopische wereld zien: overbevolkt, vuil en mensen hebben hun controle verloren en leven als zwervers op straat. Luxe en echt voedsel is alleen nog maar weggelegd voor de extreem rijken en de kennis van hoe de wereld vroeger was is bijna weg. De wet heeft nog maar weinig grip op het dagelijks leven en wanneer we zien dat de massa in opstand komt omdat de voorraad Soylent Green opraakt, worden de demonstranten als oud vuil opgeschept en afgevoerd. Thorn’s vriend en assistent Sol weet nog hoe de wereld eruit zag toen deze nog normaal was en mijmert over de tijd dat voedsel en luxe nog gewoon verkrijgbaar waren en de aarde mooi was. Thorn stuit via de moord op een veel groter complot waarvan de conclusie wereldschokkend is. Zijn vriend Sol besluit dat hij niet met de wetenschap van deze conclusie kan leven en bezoekt een overheidseuthanasiekliniek om “naar huis te gaan”. Hier leert Thorn hoe de aarde was voordat deze vervuild en verloederd was.
Veel elementen in deze film missen zelfs vandaag hun uitwerking niet: misdadig corporatisme, maatschappelijke verloedering, slaafse massamentaliteit en corrosie van de menselijke psyche. Vanuit een cinematografisch aspect is de film sober, maar effectief; Heston speelt een tegenstrijdige held, die pakt wat hij pakken kan in een verziekte wereld, maar uiteindelijk strijdt voor wat moreel juist is. De figuur Sol is de link naar het verleden toen alles nog normaal was, een wereld die Thorn niet kent. Dit alles wordt ondersteund door een prachtige filmscore (let ook op de mooie openingscene). Hoewel Heston later veel opzien baarde als woordvoeder voor de NRA, had hij vermoedelijk toch een belangrijk aandeel in het vergeven van de rol van Sol aan acteur Edward G. Robinson; een acteur die tijdens de anticommunistische McCarthy periode zichzelf zonder filmwerk vond en moest leven van Broadway toneelwerk. Heston was in die tijd ook een uitgesproken tegenstander van racisme, actief supporter van de Civil Rights Movement en protesteerde openlijk tegen de Vietnam oorlog. De conservatieve houding die ‘Chuck’ later aannam staat in sterk contrast tot zijn de democratische politiek die hij altijd steunde en met name de gun control die hij destijds openlijk ondersteunde na de moord op Kennedy.
Hoe het ook zij, de erfenis die Heston nalaat is die van veel epische films, waarvan Soylent Green een redelijk succes was. Als document zet het nog steeds aan tot stevig nadenken en ons te realiseren dat gewetenloze corporaties, vervuiling en apathie ons nog steeds bedreigen.
Soylent Green The Movie (1:36 uur)
Wellicht "pro-life"?
De hersengarage van Zapruder Inc.
Verslaafd aan Russisch aardgas
De les van Libië
Europa geeft Iran schot voor de boeg (en in eigen voet)
Tamiflu(tm) toch geen wondermiddel