Zapruder Inc.

Geheim agent Jack Bauer is de drijvende kracht achter het verhaal: zijn vaardigheden als geheim agent en huurmoordenaar in overheidsdienst vormen de spil van alle verhalen. Met zijn collega’s van CTU beschikken ze over de laatste hightech snufjes om terroristen en hun netwerken op te sporen. Achteloos worden telefoons afgetapt, computersystemen gehackt en satellieten in positie gebracht om potentiële terroristen op de vierkante meter nauwkeurig te bespioneren. En hoewel de terroristen vaak over nog meer gesofisticeerde middelen beschikken, overwint het doorzettingsvermogen en kunde van Jack Bauer en zijn companen altijd en worden de bad guys altijd op het einde verschalkt. Maar bij de inzet van die middelen stopt het niet. Want naast hightech worden ook ouderwetse middelen als ontvoering, marteling en moord gebruikt. En deze middelen worden niet als laatste redmiddel gebruikt, maar maken gewoon deel uit van het standaard repertoire van Jack Bauer, de overheidagent.

Het schijnt dat na 9/11 een stel Hollywoodbonzen samen gingen zitten met hoge vertegenwoordigers van de regering om te zien hoe ze de terreuraanslagen konden omturnen tot iets wat de Amerikanen zou aanspreken op hun patriottische gevoelens. Men kwam snel tot de conclusie dat de dromenmachine van Hollywood hier een essentiële rol in kom spelen. In eerste instantie zou het zijn om de Amerikanen weer hoop in bange dagen te geven, maar het werd duidelijk dat de ware motieven wat verder gingen. Dit was nodig omdat de Bush-regering de publieke opinie wilden oprekken voor de verregaande maatregelen die men in de jaren daarna heeft doorgevoerd. Films als Flight 93 en World Trade Center waren hier onder andere het resultaat van, maar ook dus 24, dat door de jaren heen een steeds propagandistischer karakter kreeg. De verbondenheid van de makers en acteurs van “24” aan de Bush-regering is op verschillende gelegenheden duidelijk geworden, toen top-neocons als Chertoff en Cheney zich positief uitspraken over de serie en hoe de “war on terror” in beeld werd gebracht. Hoewel 24 ook de verrotheid van de Amerikaanse regering aantoont, aangezien politiek en overheid iedere keer weer succesvol geïnfiltreerd worden, laat het vooral een totale angstcultuur zien. Een ouderwetse angstcultuur waarbij niks of niemand vertrouwd kan worden en waardoor continu toezicht en dus organisaties als CTU carte blanche hebben om alles te doen dat nodig is “om de onschuldige burgers van Amerika te beschermen”. Hier komt het amorele en foute aspect van de serie naar voren: alles is geoorloofd. Jack Bauer laat keer op keer zien dat hij met marteling telkens weer die allesbepalende bekentenis loskrijgt, iets wat natuurlijk haaks staat op de realiteit.

De persoon Jack Bauer is van het type “eerst schieten dan vragen stellen” en iedereen kan rekenen op een kogel als ze in zijn weg staan, zelfs al is het zijn eigen familie. De wereld van “24” laat zien dat achter de schermen een niet aflatende oorlog woedt tussen terroristen en overheid en dat – wij – de burgers deze agenten vooral hun werk moeten laten doen omdat anders de pleuris uitbreekt. De serie bepleit dat terreurtactieken door de regering om terroristen te bestrijden het enige middel is en daarbij impliciet dus ook alle verregaande wetgevingen die daarbij horen. Dat daarmee het doel ondergeschikt wordt gemaakt aan de middelen spreekt voor zich, maar de makers van de serie lijken vooral de effectiviteit van deze onwettige middelen te onderschrijven met hun verhalen en Jack is natuurlijk de ultieme held. Het is duidelijk dat je geen omelet kun maken zonder een eitje te breken en dat in sommige gevallen harde maatregelen nodig zijn in een oorlog. Echter, de gratuite manier waarmee met geweld en marteling wordt gestrooid en de wetteloosheid waarmee dit gebeurd – zogenaamd voor het grotere goed – zijn op hun minst misselijkmakend.

Persoonlijk zal ik niet snel een moraal van een film veroordelen, zeker niet als duidelijk blijkt dat er sprake is van bittere ironie of zware overdrijving, maar in het geval van “24” is het duidelijk dat het om onverholen overheidspropaganda gaat. Nee, dit is niet te vergelijken met de glamourwereld van James Bond, aangezien het duidelijk is dat die laatste in een heel wat meer fantasierijk universum opereert. Door deze propaganda te verpakken in een spannende serie die prime time wordt uitgezonden, wordt de meute via het almachtige medium TV weer voor de zoveelste keren gemasseerd voor verregaande maatregelen van hun regering en het verder oprekken van hun moraal. Je ziet dit ook terug in de gaming wereld, waar extreem realistische oorlogsspellen complete generaties ongemerkt meenemen in een realistische schijnwerkelijkheid waar de wereld zwart-wit is en geweld de enige oplossing voor een conflict. Het sleutelwoord hier is realisme en de bijna naadloze aansluiting die deze series en spellen vinden met de nieuwsbeelden die we op TV en internet zien. Hoewel je rationeel zou kunnen beoordelen dat er altijd nog wel een onderscheid aan te brengen valt tussen realiteit en fictie, is dat met de huidige stand van techniek en budgetten een steeds moeilijkere opgave; zeker wanneer je nu opgroeit in het huidige stimulibombardement van deze informatiemaatschappij.

Ook internet ontkomt niet aan deze propagandastrijd. Kijk bijvoorbeeld tot wat voor een fascistisch oorlogspropagandakanaal een ‘ooit ludiek’ blog als Geenstijl is verworden: iedere dag voelen ze die kloppende kanonsloop van Defensie nog een stukje dieper in de zonloze regionen binnendringen, ongetwijfeld verzacht door een dikke paycheck van de Landmacht (nog los van de dagelijkse verzombificatie die ze loslaten op hun leden). Koppel daaraan zaken als het verbrokkelende onderwijs, toenemende overheidspropaganda en infiltratie van de media door politiek en corporaties en je hebt een dodelijk recept voor hele generaties herkauwende drones die pas door zullen hebben in welke shit ze staan als het te laat is. Tot die tijd kijken we vrolijk verder.

Zelfs bij CNN kunnen ze niet meer om de invloed van 24 heen