Zapruder Inc.

Het verhaal van de zondeval is interessant om verschillende redenen. Ten eerste omdat het een duidelijk overblijfsel is van protoreligie: het is een verhaal dat duidelijk veel ouder is dan vaak knullige reverse engineering van het Nieuwe Testament en het ademt dan ook een oeroude vergeten kennis uit. Volgens de overlevering leefden Adam en Eva in het paradijs en waren ze volmaakt gelukkig; het was per slot van rekening het paradijs. Maar nadat stoute Eva at van de Boom van Kennis van Goed en Kwaad, werden ze uit de Hof van Eden geschopt door een boze god. Hij had hen namelijk verboden van deze boom te eten, maar nadat de slang (later: de duivel) Eva verleidde toch van de boom te eten, was het kwaad geschied. Volgens de (christelijke) overlevering werden ze sterfelijk en waren hun nazaten tot in de eeuwigheid met hun erfzonde besmet. Dat was de barmhartige god ten voeten uit: één foutje en je bent tot het einde der tijden verdoemd. De symboliek achter dit verhaal leent zich voor verschillende interpretaties, maar zou ook vrij letterlijk genomen kunnen worden.

De zonde die hier beschreven wordt is het toe-eigenen van kennis. Kennis van de dualiteit en complexiteit van de wereld. Goed en kwaad, yin en yang, zwart en wit. Dit impliceert dat de allereerste mens deze kennis niet bezat en in volledige onschuld leefde. Dit sluit wel aan bij de gedachte van een idyllisch paradijs: zonder kennis van goed en kwaad leefde de eerste mens in volledige harmonie met zijn omgeving. De natuur is een nagenoeg perfect systeem en alle dieren leven in volledige harmonie met hun omgeving. De dieren die zich niet weten aan te passen sterven uit en maken zo weer plaats voor andere soorten. Dit zelfbehoudend evenwicht kent goed noch kwaad, maar ‘is’ gewoon. Het is een objectieve realiteit die intrinsiek perfect in elkaar zit en zichzelf in balans houdt. Wij zien de natuur en haar levende wezens als pure entiteiten en bewonderen hun ongekunstelde schoonheid en authentieke karakter. De pure natuur zonder inmenging van de mens is het ideaalbeeld. De idylle. Het paradijs dus. Maar om volledig deel uit te maken van dit paradijs, dien je totaal ondergeschikt te zijn aan dit perfecte systeem. Daar past dus geen zelfbewustzijn bij.

Ons zelfbewustzijn, samen met onze intelligentie, stelt ons in staat om ons te onttrekken aan de wetten van de natuur. Survival of the fittest gaat voor ons niet meer op, want hoewel we met onze blote handen en voeten doorgaans weinig kans maken in de jungle, zijn we toch in staat de natuur naar onze wil te buigen met kennis en machines. Dit staat haaks op het perfecte harmoniemodel waarbij alle levende wezens zich ondergeschikt maken aan de natuur. Door ons aan te wetten van de natuur te onttrekken en onszelf een aparte plek toe te bedelen ten opzichte van andere levende wezens, zijn we onnatuurlijk bezig. En het is ons zelfbewustzijn dat ons hiertoe in staat stelt. Ons zelfbewustzijn is daarom onnatuurlijk en in tegenspraak met de natuur.

Nu zullen mensen beweren dat ons zelfbewustzijn voortvloeit uit een superieur intellect en dat dit juist het toppunt van evolutie is. Dat zou kunnen. Maar zoals gezegd, stelt het ons juist in staat om ons aan de normale evolutiewetten te onttrekken op een manier die ongekend is in de natuur. In een perfect ontwikkeld systeem met een sluitende kringloop, voedselketen en eindeloos regeneratief vermogen, zijn wij de uitbijter. De uitzondering. De zonderling. Maar als het zelfbewustzijn zo onnatuurlijk is, hoe komen wij er dan aan? Is het soms een enorme fout van de natuur? Een fatale evolutionaire mutatie die ervoor zorgt dat één soort de potentie heeft dezelfde natuur definitief te vernietigen? Het antwoord zou kunnen liggen in de zondeval.

In het verhaal van de zondeval is er namelijk ook sprake van een derde entiteit: de slang. Volgens de pedokerk is de slang de belichaming van het kwaad, de duivel. Hij verleidt de mensen om de kennis tot zich te nemen die leidt tot zelfbewustzijn en zijn successievelijke verbanning uit de gouden kooi. Dat uit zich onmiddellijk in het besef dat ze naakt zijn en zich uit schaamte bedekken van vijgenbladeren. Besef van zichzelf in de habitat waar ze voorheen in perfecte harmonie leefden. Maar wie is dan die duivel? Kennelijk is hij gelijk aan god, aangezien hij de ultieme kennis bezit en zich aan de almacht van die god kan onttrekken door zijn invloed uit te oefenen. Eerder hebben we aangetoond dat deze ‘brenger van kennis’ een overblijfsel is van een polytheïstisch stelsel; een religieus construct waarbij er meer dan één god was. Deze god komt in allerlei religies en folklore terug door de hele wereld heen. Dan noemen ze hem Enki, Prometheus, Quetzacoatl of Lucifer: de brenger van het licht, het vuur, de kennis. Een godfiguur die de mens kennelijk goed gezind is en hem uit zijn gelukzalige achterlijkheid bevrijdt door hem de ultieme gift van zelfbewustzijn te geven. Een gift die hem ertoe drijft steeds meer op ontdekking te gaan naar zichzelf en de wereld om hem heen. Een gift die hem in staat stelt om op gelijke voet te komen met de goden die boven hem staan.

De vraag die zich dan onmiddellijk opdringt is: wie waren die goden? Waren het buitenaardsen of was het een ultiem geëvolueerde soort die oorspronkelijk op aarde is ontstaan in een ver, ver verleden? De Anunnaki-legende spreekt van een buitenaards ras dat de mens heeft gecreëerd om als een slavenras te werken. Hiertoe zouden ze bestaande hominide rassen veredeld hebben met wat goden-DNA zodat ze de intelligentie hadden om opdrachten uit te kunnen voeren. De ultieme gift zou hier bestaan hebben uit het vermogen tot voortplanting, aangezien het hybride ras steriel was om het onder controle te kunnen houden. Maar met het vermogen tot voortplanting kwam ook het zelfbeschikkingsrecht en het zelfbewustzijn, wat ze uiteindelijk tegen hun goddelijke heersers deed keren. Binnen ons huidig tijdgewricht wordt zelfbeschikking en kennisvergaring doorgaans als het hoogste goed gezien (tenzij je in een totalitaire staat leeft) en is de notie van zelfbewustzijn = slecht een ondenkbare. Toch is dat het uitgangspunt van de zondeval en wordt zelfbewustzijn als onnatuurlijk gezien, iets wat niet op deze aarde thuis zou moeten horen.

Het feit dat het zelfbewustzijn er toch is, doet een groter plan vermoeden. Een plan dat verder strekt dan de perfecte complexiteit van onze natuur. Is het de opmaat naar een transcendent niveau en uiteindelijk onze goddelijkheid? Gaan we hiermee de aarde ontstijgen, het universum ontdekken en uiteindelijk beheersen? Of is het inderdaad een bizarre mutatie van de natuur die zichzelf zal corrigeren doordat we onszelf om zeep zullen helpen?