Zapruder Inc.

Ons zelfbewustzijn is wat wat ons onderscheidt van de dieren. Hoewel filosofen eeuwenlang hebben gediscussieerd wat zelfbewustzijn nu precies is – is het een mannetje in je hoofd of je ziel – de algemeen geaccepteerde basisdefinitie is dat het hier om het besef van het eigen bestaan gaat. Wij zijn als enige levende wezens op deze aarde in staat om ons bestaan waar te nemen en te plaatsen in de omgeving waarin we leven, zowel ruimtelijk als tijdgebonden. Sommige dieren lijken in staat te zijn zichzelf te herkennen in een spiegel, maar dat is niet het complexe zelfbewustzijn waar we hier aan refereren. De oorsprong van het zelfbewustzijn is een mysterie: waarom zijn wij de enige (dier)soort die een zelfbewustzijn bezit? Waar komt dit zelfbewustzijn vandaan? En waarom hebben we het nooit teruggezien bij andere levende wezens op aarde? Zelfs de dinosauriërs die 170 miljoen jaar zeer succesvolle evolutie gekend hebben, kwamen blijkbaar nooit verder dan de intelligentie van een wolf. Is zelfbewustzijn dan aan de homo erectus gegeven? Werd hij daarom opeens homo sapiens? Is ons zelfbewustzijn misschien de mysterieuze appel waarvan Eva at en waardoor zij en Adam als een stel illegale asielzoekers het PVV-paradijs werden uitgezet? We’re going biblical on your ass! Zapruder-style.

Als er sprake is van een complot, moet er ook sprake zijn van een groep mensen die dat complot organiseert. Het één kan niet zonder het ander. Andersom hoeft echter helemaal niet het geval te zijn. De aanwezigheid van organisatie betekent niet dat er ook besturing is, of een plan. De natuur heeft zelfs een sterke voorkeur voor onbestuurde organisaties. ‘Organisatie is eerder een indicatie voor de afwezigheid van besturing dan de aanwezigheid ervan’® Vertaald naar complottheorie betekent dat, dat de constatering dat er sprake is van schijnbaar intelligente patronen, niet hoeft te betekenen dat er ook iets of iemand is die ze aanstuurt. Sommige systemen zijn zo complex dat (centrale) besturing onmogelijk is. Denk aan een ecosysteem, een maatschappij, of aan een school vissen. Ondanks het ontbreken van besturing, kan er toch nog steeds sprake zijn van (schijnbare) doelgerichtheid. Dergelijke systemen kunnen dermate intelligent lijken, dat veel mensen zich niet kunnen voorstellen dat er geen sprake is van plan. Toch is dat zo. Met wat kennis over zelf-organisatie gaat de wereld van de complotten er dan ineens heel anders uitzien. Sommige dingen organiseren namelijk zichzelf, hoe vreemd dat ook klinkt als je voor het eerst met het concept zelf-organisatie in aanraking komt.

In de dytopische klassieker The Matrix komt een scene voor waar één van de rebellen van de Nebukadnezzar onderhandelt met de agenten van de Matrix. In ruil voor een ‘normaal’ en comfortabel leven in de Matrix (een virtuele wereld waar de menselijke geest in een droomstaat leeft) is hij bereid zijn mede-rebellen te verraden, zolang hij maar terug wordt geplaatst in de Matrix en geen herinnering heeft aan hoe vreselijk de echte wereld is. Hij verkiest bewust de droom boven de realiteit, omdat die laatste te gruwelijk is. Dit is herkenbaar voor een groeiend aantal mensen, want we zijn met z’n allen in sneltreinvaart bezig onthecht te raken van de wereld om ons heen. Hoewel de global warming hoax misbruikt wordt voor nationale en geopolitieke doeleinden, raakt het toch aan een belangrijk punt in onze samenleving, namelijk dat we niet meer in contact staan met de natuur en de wereld om ons heen. We leven in het antropoceen, waar de mens denkt de natuur naar zijn hand te kunnen zetten door middel van techniek een oneindig vertrouwen in de wetenschap. Maar men beseft niet dat we uit die natuur voortkomen en dat onderwerping van diezelfde natuur onherroepelijk ons einde betekent. Maar voordat het zover is, zal de mensheid afglijden in een neerwaartse spiraal en zullen steeds meer mensen te lijden hebben van de geleidelijke afbrokkeling van onze maatschappij.

Moderne biomedische wetenschap is hoe gek het ook klinkt gefundeerd op 17e eeuwse principes. De denkbeelden en wetten van Galileo en Newton vormen de basis voor een wereldbeeld dat we aanduiden met het ‘Clockwork Universe’, het universum als mechaniek. Biomedische wetenschap ziet op die manier de mens voornamelijk als een voorspelbare en deel-voor-deel analyseerbare machine, als een klok maar met veel meer onderdelen. Ondanks dat kwantummechanica ons een alternatieve visie biedt, is het Newtoniaanse wereldbeeld is zo vanzelfsprekend geworden dat het al ons denken en handelen beperkt. Van de manier waarop we samenwerking organiseren, onze wereld conceptualiseren tot de manier waarop we wetenschap bedrijven. De machinemetafoor is dominant. Weinigen realiseren zich echter dat het ‘maar’ een model van de werkelijkheid is en modellen zijn altijd vereenvoudigingen. Wetenschap gebaseerd op reductionisme, determinisme en materialisme - de kenmerken van het model - heeft ons enorme vooruitgang gegeven. Zaken als structural engineering, vloeistofmechanica maar ook wetenschappelijke methode. Met hetzelfde gemak is echter te redeneren dat het ons ook enorm in vooruitgang heeft beperkt, want wat het ons niet heeft gegeven, is heel erg bruikbare geneeskunde. Veel ziekten zijn ongeneselijk, veel medicijnen hebben bijwerkingen, virussen zijn niet onder controle, de beloofde gentherapieën blijven uit en eenduidig genoeg om uit de greep van misbruik wegens belangenverstrengeling te kunnen blijven is het ook niet. Is de manier waarop huidige biomedische wetenschap wordt bedreven niet gewoon fundamenteel achterhaald?

Hoewel een typische blockbuster voor het grote publiek, verdient Avatar het om in de Zapcinema-annalen opgenomen te worden. Niet vanwege het astronomische bedrag dat James Cameron kwijt was aan de meer dan verbluffende special effects, of het feit dat de film bijna 10 jaar kostte om gemaakt te worden, maar om de verschillende boodschappen die de film richting de kijker slingert die bewijzen dat Cameron eigenlijk gewoon een ouwe hippie is. Aangezien het een megablockbuster is die nogal een stevige “return on investment” vraagt (en die inmiddels ook ruimschoots behaald heeft) en daardoor niet te ingewikkeld kon worden, zijn de boodschappen niet zo subtiel gebracht als je zou willen. Maar er zitten genoeg mooie elementen in die de gemiddelde Zapruder -en filmfan zullen aanspreken. Dus toog de Zapruderredactie bij wijze van Nieuwjaarsborrel dit keer zonder aluhoedjes maar mét gerse 3D-brilletjes op de neus naar de bios.

Let op, deze filmreview bevat spoilers!!

De wereld van de savants is door mysteries omgeven. Savants -ook bekend onder de minder flatteuze benaming idiot savants- zijn mensen die door een vorm van hersenbeschadiging een enorm talent aan de dag leggen wat hen in grote mate onderscheidt van de meeste ‘normale’ mensen. Vaak zijn savants ook autistisch en worden dan autistische savants genoemd. De mate waarin hun hersenen beschadigd zijn of zelfs hele delen missen lijkt telkens anders te zijn, maar wat wel opvalt is dat de hersenen op een opmerkelijk ingenieuze wijze voor deze beschadiging compenseren wat in hele zeldzame gevallen leidt tot savantisme. De talenten die savants bezitten verschillen van muziek, rekenen en wiskunde, kunst zoals schilderen, tekenen en beeldhouwen. Veel savants lijken een obsessie voor getallen te hebben en beschikken vaak ook over onmenselijk grote geheugencapaciteit. De wetenschap staat nog steeds voor een raadsel als het gaat om te duiden waarom deze mensen, die in veel gevallen niet normaal kunnen functioneren, nu zo bijzonder kunnen zijn. De grote vraag die telkens terugkomt bij onderzoeken die naar en met de savants gedaan worden: zitten deze talenten in ons allemaal verborgen en zo ja, hoe kan men deze ontsluiten?

*** UPDATE: Kim Peek alias Rain Man is 19 december 2009 overleden. Hij is 58 jaar geworden ***
artikel oorspronkelijke gepost juni 2007

De natuur is perfect. De natuur is in volledige balans en ze is niet enkel en alleen ingericht op de mens. Dat laatste lijken we steeds meer te vergeten. Om deze reden is niet alles wat de natuur doet “logisch” voor mensen of door mensen te bevatten, of het nu klimaatveranderingen betreft of natuurlijke catastrofes. Maar iedere poging om de natuur geweld aan te doen op een manier die ‘onnatuurlijk’ is, is gedoemd te mislukken. Het gebied waar we dit het best kunnen zien is de manier waarop we voedsel maken, met onze voedselindustrie, de veeteelt en landbouw. Sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw tot nu zijn landbouw en veeteelt dramatisch meer veranderd dan in de tienduizenden jaren daarvoor. Deze ommekeer is simpelweg samen te vatten in de term grootschalige massaproductie. In plaats van ons respect te blijven betonen voor een natuur die ons van alles voorziet dat we nodig hebben, vonden een aantal bedrijven het nodig haar geweld aan te doen door vee en gewassen als kapitaalgoederen te behandelen en het geheel als een industrieel goed te managen. Met alle gevolgen van dien. Variëteiten nemen af, landbouwgrond verschraalt, vee wordt letterlijk als gevoelloze vleesplanten behandeld en de hoeveelheid gif en hormonen in ons voedsel nemen steeds verder toe. Ook is het systeem eindig en catastrofaal, want het drijft grotendeels op olie, afval en de onwetendheid van de consumenten, die – zij het erg langzaam – steeds meer wakker lijken te worden en de doemsdagmachine in het snotje krijgen die onze voedselindustrie is. Food Inc. vertelt nog eens haarfijn hoe gevaarlijk, onmenselijk en vooral onnatuurlijk dit systeem is. Dit gaat over de zonder twijfel grootste bedreiging van de mens en zijn biotoop op dit moment.

Recentelijk had de Zapruder Inc. redactie een gezellig uitje en nerds als we zijn, kozen we voor een dagje kwantumtheoretiseren en dot-connecting met zelfbenoemd fysica-superster Nassim Haramein. Nassim heeft een DVD box die grote indruk maakte. Op dit niveau zijn wij natuurlijk niet bij machte iets te controleren, maar de manier waarop Nassim via relativiteitstheorie, kwantumtheorie, zwarte gaten en zijn eigen geometrische patronengegoochel uitkomt op piramides, de bijbel en graancirkels was gewoon ronduit cool. En niet eens heel ongeloofwaardig. Een demonstratie out-of-the-box denken first class.

Dus. Op naar 4 uur Haramein live. En op naar de free-energy machine die hij gebouwd had. En het genezen van kanker. En eigenlijk alle andere ziekten. En bloemetjes het eeuwige leven geven met ingestraald water. En alom aanwezigheid van buitenaards leven op aarde. Nassim liet ‘m flink uit de broek hangen en schaamde zich nergens meer voor. Guru in alles en redder van de wereld. Met een serieuze bespreking van zijn ‘unified field theory’ had het niets te maken. Dus toen geloofden we er dus helemaal niets meer van. Probleem. Nassim cool of Nassim volslagen doorgeslagen? We vroegen een second opinion van een ‘echte fysicus’, Jan Zaanen.

Morgen is de lezing van Nassim Haramein, één van de meest inspirerende mensen waar Zapruder Inc. de laatste jaren op stuitte. Eén van de weinige mensen die echt out-of-the-box kan denken. Iemand in het rijtje Bruce Lipton en Rupert Sheldrake, de mensen die wetenschap echt vooruit helpen door te twijfelen aan bestaande dogma’s en gedurfde maar serieuze alternatieven te formuleren. De mensen die dús door het establishment worden uitgekakt.

Nassim is zelfbenoemd Einstein. En dat is ambitieus. Tussen neus en lippen door vertelt hij dat hij de Einstein field equations heeft verbeterd en een verenigde velden theorie heeft bedacht. En dat hij Hawkins voor was met wat constateringen over zwarte gaten. Wie de moeite heeft genomen de 4 DVD’s van zijn lezing te kijken, kan echter niet anders dan onder de indruk zijn van deze man, los van het feit of wat hij zegt correct is. Wat door slechts weinigen te controleren is. Logica is echter universeel en het verhaal dat hij vertelt is logisch en al even consistent. Aan de basis van zijn verhaal ligt de aanname dat het zoeken naar een elementair of fundamenteel deeltje zinloos is.

Onderzoekers ontdekten dat ons brein zich kan synchroniseren met het brein van een ander. Tijdens het spelen van een muziekstuk blijken de hersengolven van de muzikanten op cruciale momenten te worden uitgelijnd aan die van elkaar. Tijdens het afstemmen op de metronoom, aan het begin van het muziekstuk en tijdens de passages waarbij synchroniciteit het belangrijkst was. Natuurlijk stonden de wetenschappers voor een raadsel, maar echt onlogisch is het niet. Met wat beeldspraak zou je kunnen stellen dat hun hersenen zich afstemden op een collectief bewustzijn. Wij raden de wetenschappers aan meer science-fiction te kijken. In Star Wars hebben we The Force en de Yedi die daarop zijn afgestemd. In Battle Star Galactica horen de Cylons aan boord dezelfde muziek. In Star Trek bestaat er een volk genaamd The Borg, dat opereert als een mentaal collectief. Ook in (grens-)wetenschap bestaan er wel aanknopingspunten, zoals de morfogenetische velden van Ruppert Sheldrake of gewoon de quantum-mechanica. Daar bestaat alleen maar de undivided wholeness…

De laatste dagen wordt de Nederlandse blogosfeer geteisterd door oplaaiend sektarisch geweld, opgestookt voornamelijk door Geenstijl, Retecool en Sargasso. Aanleiding was een ziekelijke folderactie van een overtuigd creationist met overmatige zendingsdrang. Iedereen die een hersencel kan missen zonder in incontentie te vervallen heeft zich inmiddels aangesloten bij een kruistocht die, zoals het een kruistocht betaamt, ongelovigen moet bekeren. Goedschiks of kwaadschiks. Er is namelijk maar één geloof en dat is evolutietheorie. Niet God maar Moeder Natuur heeft de mens gecreëerd. Als er ergens tegen heilige huisjes kan worden getrapt, zitten wij graag vooraan, dus ook wij beklommen het altaar. Alleen trapten wij niet alleen tegen het ene huisje, ook tegen het andere.

Iedereen kent wel het fenomeen van de poltergeist: een geest of (demonische) energie die op een bepaalde plek en met regelmaat ‘spookt’ door objecten te laten bewegen of vreemde verschijnselen te veroorzaken. Vaak denken mensen aan de rusteloze kwade geesten men in de films ziet en wordt het snel in het belachelijke getrokken, maar poltergeists zijn al eeuwenlang een bekend fenomeen. De verschijnselen die deze entiteiten zouden moeten veroorzaken zijn regelmatig wetenschappelijk aangetoond, maar de oorzaken voor deze verschijnselen laten zich moeilijker bepalen en vastleggen. Vaak wordt door wetenschappers die zich in het fenomeen hebben verdiept, gesteld dat het hier gaat om bepaalde vormen van elektromagnetische straling, statische elektriciteit, moerasgas, luchtstromingen, specifieke akoestische fenomenen tot zelfs nulpuntenergie toe. Het lijdt bijna geen twijfel dat deze elementen in bepaalde omstandigheden tot fenomenen kunnen lijden die poltergeist-achtige activiteit opwekken, maar dan blijven er nog steeds veel gebeurtenissen over die niet verklaard kunnen worden. Om te zien hoe dat nu zit met die poltergeists ging Zapruder Inc. onlangs op veldonderzoek. 

Het concept van een alom aanwezig ‘veld’ is al zo oud als de spirituele gevoelens van de mens. Het concept komt ook in vrijwel alle religies, spirituele systemen en alle tijden voor. Zelfs in de moderne natuurkunde is plaats voor alomaanwezige velden. De nulpuntvelden maar ook ‘ether’, een concept dat door Einstein al werd genoemd en recentelijk weer wordt afgestoft door enkele wetenschappers. Star Wars-fans, kennen natuurlijk ‘the Force’. Hét instrument van de Jedi-meesters.

Traditioneel is wetenschap nogal huiverig voor dit soort theorieën, niet in de laatste plaats vanwege de verreikende complicaties die de acceptatie van zo’n veld met zich mee brengt. Dan moet er een hoop van hun eerdere werk op de schop en zeker als je als wetenschapper de wat ouderwets wordende mechanistische stroming aanhangt, is een alomaanwezige intelligentie wat bedreigend, om het zachtjes uit te drukken.

Maargoed, zo’n veld kan meer verklaren dan de gezamenlijke wetenschap tot nu toe kon. Eén van de ‘leukste’ en elegantste veldtheorieen is die van de morphogenetische velden. Deze theorie kan grotere gevolgen hebben voor moderne wetenschap dan welke theorie van Einstein dan ook. Niet verwonderlijk dat wetenschap de theorie het liefst belachelijk maakt. Vooral biologen en evolutionisten, dat zijn van die ouderwetse oorzaak-gevolg-denkers. Getuige het religieuze fanatisme waarmee ze hun incomplete evolutietheorie aanhangen.

Onze hersenen zijn net als de bodem van de oceaan en het instorten van de WTC-torens: serieuze wetenschappers snappen er nog niet veel van. Maar het brein heeft nu wel weer twee kleine geheimen prijsgegeven. Zo blijkt het netwerk van neuronen helemaal niet zo statisch te zijn als gedacht. En de hersenen starten zichzelf ‘s ochtends daadwerkelijk op als ware het een computer.

Durf je de gok te nemen dat ze je over 100 jaar kunnen genezen van AIDS, kanker of liefdesverdriet? Of ben je deze verziekte planeet helemaal zat en is je hoop gevestigd op toekomstige generaties en dat die wat gezelliger met elkaar om zullen gaan? Nu kun je jezelf laten invriezen zonder de nadelen van een vloeibaar stikstofbadje. Waar voorheen de scherpe ijskristallen die zich bij dit proces in je lichaam vormen de boel van binnen kapotmaakten, is er nu een nieuw procédé ontwikkeld dat de gevreesde bevriezing van water in je lichaam tegengaat, terwijl je toch volledig koud wordt gemaakt. Toch is er nog een probleempje, want tot nu toe kan men niet een volledig organisme terughalen (proeven met ratten toonden dit aan) omdat er tijdens de opwarming belletjes in de bloedbanen ontstaan door de gebruikte gassen en dat is weer slecht voor je rikketik. Men zou kunnen denken aan het transplanteren van de hersenen in een ander (gezond) lichaam, al dan niet specifiek gekloond voor dat doel.